PLAN ROZWOJU LOKALNEGO
                   DLA MIASTA PRZASNYSZA
              NA LATA
              2008-2015

                     MIEJSKI PLAN OPERACYJNY

SPIS TREŚCI

I. WPROWADZENIE

	1.1	Założenia organizacyjne
	1.2	Obszar i czas realizacji Planu Rozwoju Lokalnego

II. AKTUALNA SYTUACJA SPOŁECZNO GOSPODARCZA NA TERENIE MIASTA PRZASNYSZA

	2.1	Położenie i charakterystyka Miasta
	2.2	Środowisko przyrodnicze
			2.2 1 	Walory krajobrazowo-przyrodnicze 
			2.2 2 	Dziedzictwo kulturowe
			2.2 3	Turystyka i rekreacja

	2.3 	Uwarunkowania ochrony środowiska naturalnego
			2.3 1	Gospodarka wodno – ściekowa
			2.3 2	Gospodarka odpadami stałymi
			2.3 3	Energetyka

	2.4 	Infrastruktura techniczna
	2.5	Własności terenów
	2.6	Gospodarka
			2.6 1	Struktura podmiotów gospodarczych
			2.6 2	Zatrudnienie
			2.6 3	Instytucje otoczenia biznesu

	2.7	Strefa społeczna
			2.7.1	Struktura demograficzna
			2.7.2	Edukacja
			2.7.3	Ochrona zdrowia
			2.7.4	Pomoc społeczna
			2.7.5	Zasoby mieszkaniowe
			2.7.6	Bezpieczeństwo
			2.7.7	Kultura
			2.7.8	Stopień samoorganizacji i aktywności społecznej

	2.8	Analiza SWOT
	2.9	Zadania i projekty do realizacji

III. POWIĄZANIA PROJEKTÓW Z CELAMI STRATEGII ROZWOJU MIASTA

IV. OCZEKIWANE WSKAŹNIKI OSIĄGNIĘĆ PLANU ROZWOJU LOKALNEGO

V.SYSTEM WDRAŻANIA PLANU ROZWOJU LOKALNEGO 

VI. SPOSOBY MONITOROWANIA, OCENY I KOMUNIKACJI SPOŁECZNEJ 

VII. PUBLIC RELATIONS PLANU ROZWOJU LOKALNEGO

VIII. ZAŁĄCZNIKI

	załącznik nr 1 Szacunkowe dochody budżetu Miasta w latach 2007-2015 
	załącznik nr 2 Szacunkowe wydatki budżetu Miasta w latach 2007-2015
	załącznik nr 3 Wieloletni plan inwestycyjny na lata 2007-2015

I. WPROWADZENIE

	Lokalny rozwój to proces, dzięki któremu samorząd podnosi jakość życia mieszkańców i pobudza postęp gospodarczy. Proces ten wymaga przygotowania dokumentu planistycznego, który na podstawie analizy poszczególnych sfer funkcjonowania miasta pozwala na identyfikację problemów i na ich podstawie wyznacza obszary działania niezbędne do osiągnięcia założonego celu. Obowiązujący dokument planistyczny, pn. „Plan Rozwoju Lokalnego dla Miasta Przasnysza na lata 2004 – 2007” z Wieloletnim Planem Inwestycyjnym na lata 2004 – 2015” utracił swą ważność z uwagi na czas realizacji. Wejście Polski w nowy okres programowania pomocy strukturalnej UE, a tym samym pojawienie się nowych programów operacyjnych wymusza opracowanie nowego „Planu Rozwoju Lokalnego dla Miasta Przasnysza na lata 2008 – 2015”, zbieżnego z okresem programowania UE. Dokument ten pozwoli na efektywny wybór obszarów koncentracji środków dla realizacji ważnych dla Miasta projektów. Ponadto PRL będzie stanowił podstawę do ubiegania się o środki pomocowe Unii Europejskiej, uzasadniając ubieganie się wsparciem wskazanych w nim inwestycji, mających największe znaczenie dla poprawy warunków życia mieszkańców Przasnysza.
	„Plan Rozwoju Lokalnego” to plan systemowego, długofalowego działania władz samorządowych. Uwzględnia on szanse i zagrożenia wynikające ze zmiennego otoczenia. Wynika z wartości i celów uznanych przez społeczność lokalną, bazuje na potencjale sił i uwzględnia wewnętrzne słabości. Stanowi on uzupełnienie i uszczegółowienie zadań wynikających ze zaktualizowanej Strategii Rozwoju Miasta Przasnysza do 2015 roku”. 
	Plan umożliwia racjonalne zaangażowanie środków funduszy strukturalnych w finansowaniu inwestycji niezbędnych dla zrównoważonego rozwoju Miasta. Określone w nim zadania i kolejność ich realizacji wynikająca z Wieloletniego Planu Inwestycyjnego, nie przekreśla możliwości dynamicznego podejścia do planu i dokonywania korekt wynikających z uwarunkowań zewnętrznych.
	Plan Rozwoju Lokalnego dla Miasta Przasnysza określa zadania, których współfinansowanie będzie możliwe z EFRR i Europejskiego Funduszu Społecznego. Został zintegrowany z celami i kierunkami działań zawartymi w: Strategii Rozwoju Kraju 2007 – 2015, zaktualizowanej Strategii Rozwoju Województwa Mazowieckiego do roku 2020, w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Mazowieckiego 2007 – 2013 oraz w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki. 
	Plan niniejszy uwzględnia założenia wyżej wymienionych dokumentów planistycznych i programów operacyjnych oraz wpisuje się w ich priorytety. Jednocześnie, jako dokument planistyczny szczebla lokalnego, jest skorelowany z zadaniami zawartymi w Planie Rozwoju Lokalnego Powiatu Przasnyskiego.

	1.1	Założenia organizacyjne

	W dniu 29 marca 2007 Rada Miejska Przasnysza podjęła Uchwałę Nr VIII/51/2007 o przystąpieniu Miasta do opracowania „Planu Rozwoju Lokalnego dla Miasta Przasnysza na lata 2007 – 2013”.
	Zarządzeniem nr 60/2007 z dnia 10 kwietnia 2007 roku Burmistrz Przasnysza powołał Zespół Zadaniowy ds. Opracowania Planu Rozwoju Lokalnego dla Miasta Przasnysza na lata 2007 – 2013 w składzie:

	Wiesława Helwak – Zastępca Burmistrza Przasnysza
	Zofia Zatońska – Skarbnik Miasta
	Bożena Czaplicka – Naczelnik Wydz. Rozwoju i Promocji Miasta
	Mariusz Brodziński – Naczelnik Wydz. Inwestycji Miejskich
	Elżbieta Kisiel – Naczelnik Wydz. Geodezji, Gospodarki Nieruchomościami i 					Planowania Przestrzennego
	Krzysztof Kaczyński – Naczelnik Wydz. Gospodarki Komunalnej i Ochrony 					Środowiska
	Irena Strusińska – Zastępca Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego
	Jarosław Włodarczyk – Radny Rady Miejskiej

	W ramach przygotowania projektu Planu w kwietniu 2007r. został sporządzony i przedstawiony Radzie Miejskiej „Roczny Raport z realizacji Planu Rozwoju Lokalnego na lat 2004 – 2007” za rok 2006. W dalszej części prac Zespół dokonał aktualizacji diagnozy sytuacji społeczno – gospodarczej Miasta oraz uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych. 
Na podstawie:
- zaktualizowanej diagnozy
- zapisów w „Wieloletnim Planie Inwestycyjnym (WPI) dla Miasta Przasnysza na 
lata 2004 – 2015” stanowiącym załącznik do „Planu Rozwoju Lokalnego na lata 2004– 2007”
- zapisów w uchwałach budżetowych
opracowany został wykaz projektów, na realizację których Miasto Przasnysz zamierza pozyskać środki z Funduszy Strukturalnych UE w ramach o.
	Zaplanowane do realizacji projekty w postaci Wieloletniego Planu Inwestycyjnego na lata 2008 – 2015 przedstawione zostały do konsultacji radnym Rady Miejskiej w dniach 22 – 23.X.07r. oraz Zarządom Osiedli 19.X.07r.
	Projekt Planu Rozwoju Lokalnego wraz z Wieloletnim Planem Inwestycyjnym zostanie przedłożony Radzie Miejskiej celem jego uchwalenia.
	Niniejszy Plan nawiązuje do zaktualizowanej Strategii Rozwoju Miasta Przasnysza do 2015 roku, jak i do dotychczasowego Planu Rozwoju Lokalnego. Nie jest jednak jego modyfikacją. Jest opracowaniem nowym. Za nową redakcją przemawia potrzeba:
- doprowadzenia do spójności z unijną zasadą programowania, to jest dostosowania Planu do nowego okresu programowania pomocy strukturalnej UE w latach 2007 – 2013.
- wprowadzenia nowych zadań i projektów.

	1.2	Obszar i czas realizacji Planu Rozwoju Lokalnego

	Przedmiotem Planu Rozwoju Lokalnego jest teren Miasta Przasnysza. Zakres zawartych w nim przedsięwzięć wynika z ustawowych zadań Miasta. Powiązanie w wielu obszarach problemowych zadań Miasta z zadaniami gmin sąsiednich, a także zadaniami powiatu pozwoli na osiągnięcie synergii wynikającej z koncentracji środków na kompleksowej realizacji zadań mających zasadnicze znaczenie dla wzrostu konkurencyjności Miasta i zwiększenia jego szans rozwojowych. Czas realizacji Planu jest wyznaczony obecnym okresem programowania tj. 2007 – 2013.

II. AKTUALNA SYTUACJA SPOŁECZNO – GOSPODARCZA NA TERENIE MIASTA PRZASNYSZA		
	
	2.1	Położenie i charakterystyka miasta.

		Przasnysz położony jest nad rzeką Węgierką na skraju Wysoczyzny Ciechanowskiej wchodzącej w skład Nizin Środkowopolskich, w północnej części województwa mazowieckiego. Teren jest równinny, mało urozmaicony. Miasto ze wszystkich stron graniczy z Gminą Przasnysz. 
		Przasnysz położony jest pomiędzy dużymi aglomeracjami i ośrodkami miejskimi – w odległości 106 km od Warszawy, 115 km od Olsztyna, 25 km od Ciechanowa i 56 km od Ostrołęki. Miasto ma korzystne połączenia komunikacyjne z tymi miastami. W Przasnyszu zbiegają się: droga krajowa nr 57 łącząca Przasnysz z Warszawą, Pułtuskiem, Szczytnem, Olsztynem oraz drogi wojewódzkie łączące miasto z Mławą, Ciechanowem i Ostrołęką. Przez Miasto przebiega drogowy szlak tranzytowy z zachodu na wschód. 
		Przasnysz jest siedzibą Władz Powiatu, Gminy Przasnysz oraz Miasta Przasnysz. Pełni funkcje administracyjne, edukacyjne, ochrony zdrowia, kulturalne, handlowo-usługowe i obsługi rolnictwa dla mieszkańców miasta oraz pozostałych gmin, wchodzących w skład powiatu przasnyskiego. 
Miasto Przasnysz zajmuje powierzchnię 2.516 ha. Sposób użytkowania gruntów w granicach administracyjnych Miasta przedstawia się następująco:

       Powierzchnia całkowita miasta Przasnysz
    2 516 ha

	         Tereny zainwestowane                                                                   Tereny rolne
                                  600 ha                                                                                    1 916 ha

     Stara substancja                                                               Tereny przewidziane                      Tereny rolne bez
        mieszkaniowa                                                            w studium pod zabudowę                możliwości zabudowy
          211,62 ha                                                                               250 ha                                        1 666 ha

             
                     Tereny objęte
               miejscowymi planami
                       130,07 ha                                          Tereny objęte projektami
                                                                                    miejscowych planów
                                                                                            129,87 ha

                                                          Inne
                                                     128,44 ha

W rozwoju terytorialnym Miasta w ostatnich kilkunastu latach widać ekspansję inwestycyjną w kierunku północno-wschodnim i fragmentarycznie południowym. Wraz z kierunkiem rozwoju Miasta, podyktowanym stanem obecnym i realizacją miejscowych planów przestrzennych, Przasnysz podzielony został na dwie strefy funkcjonalne:
	-centralna i północna: mieszkalno-usługowa
-południowa: przemysłowo-składowa

Możliwości rozwoju terytorialnego Przasnysza są ograniczone ze względu na występowanie wokół centrum Miasta gleb chronionych (II, III, sporadyczne występowanie IV, V i VI klasy). Z tego względu w dokumentach planistycznych sugeruje się, by rozwój przestrzenny odbywał się drogą modernizacji i intensyfikacji istniejącej zabudowy. Właściwa gospodarka gruntami pozwala na zwiększenie wydajności ekonomicznej obszarów zurbanizowanych. Rozproszona zabudowa i rozciągnięta infrastruktura znacznie podnosi koszty funkcjonowania Miasta.

W granicach administracyjnych Przasnysza znajduje się dosyć duży, jak na warunki miejskie, areał użytków rolnych o łącznej powierzchni 1 916 ha. Rolnictwo w Przasnyszu charakteryzuje się dobrymi warunkami glebowymi. Na podstawie wyników gleboznawczej klasyfikacji gruntów na terenie Przasnysza gleby bardzo dobre II klasy i gleby dobre klasy IIIa i IIIb stanowią 61,5%, gleby średnie klasy IV a i IV b stanowią 27,5. Średnia powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie wynosi 5,2 ha. Dobre warunki glebowe sprzyjają produkcji rolnej. Jednak ten nietypowy układ rodzi również szereg konfliktów, głównie z uwagi na permanentne przekształcanie terenów rolniczych na tereny inwestycyjne, co powoduje zachwianie stabilności siedlisk rolniczych. 

	2.2	Środowisko przyrodnicze.
			
			2.2.1	Walory krajobrazowo-przyrodnicze

	Przasnysz leży w obszarze funkcjonalnym „Zielone Płuca Polski”. Obszar ten obejmuje tereny bardzo wartościowe pod względem przyrodniczym i niewiele zmienione działalnością człowieka. 
	Jednym z podstawowych czynników decydujących o jakości środowiska przyrodniczego jest sanitarny stan powietrza atmosferycznego. Źródła zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego na terenie miasta można podzielnic na: energetyczne, technologiczne oraz komunikacyjne.
Stan jakości powietrza atmosferycznego oceniany jest pod kątem ochrony zdrowia ludzi oraz ochrony roślin. Zgodnie z informacją GUS sporządzoną w 2005roku Przasnysz nie jest wymieniony wśród miast o dużej skali zagrożenia środowiska emisją zanieczyszczeń powietrza z zakładów szczególnie uciążliwych. Nie jest również zakwalifikowany do programów ochrony powietrza ze względu na ochronę zdrowia.
Oznacza to, że leży w strefie, w której poziom substancji zanieczyszczających nie przekracza poziomu dopuszczalnego.

Mimo, że w okolicach Przasnysza znajduje się wiele kompleksów leśnych, w samym mieście istnieje mała ilość terenów zielonych dostępnych dla ogółu mieszkańców. Zaliczają się do nich przede wszystkim: zabytkowy park miejski im. T. Kościuszki o powierzchni 3,75 ha (w tym 1,15 ha powierzchni wody), park krajobrazowy z przełomu XIX/XX wieku (przy dawnej Szkole Rolniczej), dolina rzeki Węgierki, zieleńce i klomby miejskie (około 1 ha), ogrody działkowe (około 25 ha), zieleń cmentarna (około 5 ha) i obiekty sportowe (około 7 ha). 

Do lokalnych wartości środowiska przyrodniczego można zaliczyć:
Miejski park krajobrazowy im. T. Kościuszki założony został w 1825 roku a przekomponowany i rozszerzony w 1921 roku. Powierzchnia parku i jego granice nie uległy zmianie w stosunku do planu regulacyjnego z 1921 r. Park w dalszym ciągu składa się z 3 części: północnej , o wydłużonym kształcie wzdłuż ul. Zawodzie, wyspy na rzece Węgierce oraz części południowej, którą można nazwać parkiem centralnym. Najwięcej drzew starych znajduje się w części południowej. Park jest wpisany do rejestru zabytków. Wpis znajduje się obecnie w księdze rejestru zabytków nieruchomych Województwa Mazowieckiego pod numerem A-512. W południowej części parku znajduje się 6 potężnych dębów – chronionych pomników przyrody. 
Park krajobrazowy z przełomu XIX/XX wieku przy zespole dawnej Szkoły Rolniczej (obecnie Dom Opieki Społecznej) przy ul. Ruda, również wpisany do rejestru zabytków,
	Rzeka Węgierka - największy prawy dopływ Orzyca - jest istotnym elementem miejskiego krajobrazu. Swój początek bierze u podnóża góry Czubak (211 m n.p.m.) leżącej na północny zachód od Przasnysza. Cała rzeka posiada długość 43,5 km. Długość Węgierki na terenie Przasnysza to 6,32 km.
W centrum miasta, w wyniku spiętrzenia wody w okolicy parku T. Kościuszki, powstał zbiornik retencyjny z wyspą. Przy moście na ulicy Świętego Stanisława Kostki znajduje się jaz spiętrzający wodę. Prawidłowe funkcjonowanie jazu umożliwiła jego całkowita odbudowa wykonana w 2000 r. Wysokość spiętrzenia wody wynosi 2 m. 
Powierzchnia zbiornika (nie obejmująca wyspy) wynosi około 1,2 ha, głębokość od 1,2 m do 1,5 m, natomiast pojemność około 15 000 m3. Spiętrzenie wody do wyższego stanu nie jest możliwe z powodu ryzyka podtopienia przyległych terenów. 
Przeprowadzone w latach 1994-1999 badania w punktach pomiarowych na Węgierce poniżej Przasnysza dowiodły, że wymagana II klasa czystości wody w rzece nie została stwierdzona. Od tamtego czasu sytuacja uległa częściowej zmianie ponieważ skanalizowano wiele obszarów położonych w zlewni rzeki. Jednakże obserwując gwałtowny rozwój roślinności powodującej zarastanie, a co za tym idzie- wypłycanie rzeki i zbiornika, możemy stwierdzić, że jest ona nadal zanieczyszczana składnikami organicznymi (przede wszystkim z terenów rolniczych leżących powyżej miasta). Problemem także jest odprowadzanie nie oczyszczonych wód opadowych z terenu miasta bezpośrednio do rzeki. Mimo tego, wśród fauny Węgierki, wymienić można kilka gatunków ryb słodkowodnych. Zauważono także obecność bobrów i wydr. Bobry stanowią dziś poważne zagrożenie dla drzewostanu wyspy.

Ciąg ekologiczny doliny rzeki Węgierki.
	Dolina rzeki Węgierki stanowi wodny korytarz ekologiczny o skali regionalnej.
Mimo silnej rozbudowy i dużej antropopresji na granicach doliny zachowały się bogate siedliska. Wartość przyrodniczą podkreśla duża różnorodność zbiorowisk łąkowo-turzycowych i szuwarowych oraz występujące odpowiednie biotopy dla grupy wróblowatych ptaków wodno-błotnych: dziwoni, remiza, rokitniczki, potrzosa. Dolina rzeki Węgierki ma status obszaru o znaczeniu regionalnym. Przeprowadzone obliczenia bilansu wodnogospodarczego w zlewni Orzyca wykazały, że można spodziewać się okresowego deficytu wody w Węgierce. Problemy takie będą się nasilały w latach suchych.
Szerokość doliny rzeki Węgierki waha się od kilkunastu metrów do 150 na całym odcinku biegu rzeki przez miasto. Szczególnie wąski jest odcinek pomiędzy mostem na ulicy Piłsudskiego, a mostem na ulicy Joselewicza. Wynosi jedynie 12 metrów. Przyczyną takiego stanu jest zabudowa działek leżących nad rzeką. Szerokość od 40 do 150 m występuje na odcinku od zbiornika w górę rzeki, prawie do granic miasta. 
Tereny w dolinie Węgierki to głównie łąki i nieużytki zalewane wiosną i latem wodą pochodzącą z roztopów i gwałtownych deszczów. Poza roślinnością typową dla łąk i nieużytków, w dolinie występują kępy trzcin oraz chwasty przy krawędziach skarpy. Na niektórych odcinkach rzeki rosną drzewa (wierzba, olcha, jawor, topola).

			2.2.2 	Dziedzictwo kulturowe

	Na „kulturowej” mapie regionu, która została wskazana w Strategii Województwa Mazowieckiego Przasnysz został wymieniony kilkakrotnie. W woj. mazowieckim jest ok. 130 miast historycznych. Wśród tych miast, obok Warszawy, Pułtuska, Płocka, Radomia wymieniany jest też Przasnysz jako obfitujący w cenne obiekty historyczne istotne dla dziedzictwa kulturalnego regionu.
Do najcenniejszych zaliczyć należy m. in.:
1.	Ratusz murowany, pochodzący z końca XVIII wieku, rozbudowany po 1920 roku, klasycystyczny, obecnie Muzeum Historyczne,
2.	Zespół kościoła parafialnego p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny - kościół późnogotycki, z lat 1474-1485, z neobarokowym wyposażeniem wnętrza. W 1550 r. odbył się tu chrzest św. Stanisława Kostki, dobudowa kruchty w I połowie XVI wieku, spalony w 1644 roku i odbudowany w roku następnym, ponownie spalony w 1792 r. i ponownie odbudowany w latach 1839-1852. Dzwonnica murowana z końca XV wieku, podwyższona na przełomie XVI-XVII wieku,
3.	Zespół Klasztorny Bernardynek (obecnie w posiadaniu sióstr kapucynek) - kościół p.w. św. Klary i Józefa wraz z wystrojem wnętrza, murowany, z lat 1609-1616, wielokrotnie niszczony i odbudowywany, klasztor wzniesiony w latach 1609 -15,
4.	Zespół Klasztorny Bernardynów (obecnie ojców Pasjonistów) fundacji Pawła Kostki: sanktuarium, kościół p.w. Św. Anny i Św. Jakuba wraz z wystrojem wnętrza, murowany, gotyk, z lat 1585-88, wczesnobarokowy klasztor, murowany, wzniesiony w latach 1637-71,
5.	Przestrzenny Układ Komunikacyjny Mławskiej Kolei Dojazdowej, wybudowanej podczas I wojny światowej i sukcesywnie rozbudowywanej do połowy XX wieku. Ochronie podlegają: układ torowiska wzdłuż ulic Kolejowej i Leszno oraz drewniany budynek stacyjny zlokalizowany na działce nr 2134,
6.	Most stalowy (łukowy) na rzece Węgierce w Przasnyszu jako pozostałość po nieistniejącym odcinku Mławskiej Kolei Dojazdowej,
7.	Dom murowany, klasycystyczny (1807 r.) – dawne starostwo, obecnie siedziba banku, 
8.	Zespół dawnej Szkoły Rolniczej (obecnie Dom Opieki Społecznej) przy ul. Ruda, w parku krajobrazowym z przełomu XIX i XX wieku,
•	szkoła, budynek murowany z przełomu XIX/XX wieku,
•	park krajobrazowy z przełomu XIX/XX wieku,
9.	Budynek Liceum Ogólnokształcącego, zbudowany w latach 1918-1923, poprzednio szkoła powszechna i gimnazjum miejskie,
10.	Park miejski założony w I połowie XIX wieku - dawny ogród spacerowy z wyspą na rzece Węgierce,
11.	Dom Pomocy Społecznej, wł. Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego a'Paulo, ul. Świerczewo nr 9, murowany, początek XX wieku,
12.	Dom Kultury, ul. 3 Maja nr 16, lata 30-te XX wieku,
13.	Poczta, obecnie PZU, ul. Ciechanowska nr 12, murowany, pocz. XIX wieku,
14.	Budynki zespołu koszarowego jednostki wojskowej, ul. Makowska (budynki nr 3, 5, 6, 7, 10).

	Część tych obiektów wpisana jest do rejestru zabytków. Niektóre są zadbane i utrzymywane w dobrym stanie technicznym, jednak większość obiektów wpisanych do rejestru zabytków, w tym użyteczności publicznej, wymaga szybkiego przeprowadzenia prac renowacyjnych i rewaloryzacyjnych. Istnieje również konieczność wymiany starego drzewostanu na terenie miasta i zastąpienie go drzewostanem uwzględniającym warunki miejskie. Ponadto przeważająca część kamienic mieszczańskich o walorach historycznych, w większości własność prywatna, znajduje się w złym stanie technicznym i wymaga pilnych remontów.
	Decyzją Nr 17/17/2007 z dnia 13.12.2007 r. Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Warszawie do rejestru zabytków nieruchomych Województwa Mazowieckiego wpisany został historyczny układ urbanistyczny miasta Przasnysza. Ochroną konserwatorską objęte zostało cenne i dobrze zachowane nałożenie przestrzenne miasta – kształtowane od XIII wieku (datowanie pierwszego osadnictwa na terenie miasta potwierdzone badaniami archeologicznymi) – z zespołem dawnych zabudowań wraz z ich otoczeniem oraz archeologicznymi nawarstwieniami kulturowymi znajdującymi się pod współczesną powierzchnią gruntu. Historyczne centrum Przasnysza: rynek, przylegające doń kwartały zabudowy mieszkalno – usługowej, główne ulice wybiegające z jego narożników, wraz z przyległą zabudową – tak jak dawniej stanowią ośrodek życia gospodarczego miasta. W obecnym poziomie rozplanowania i zabudowy miasta czytelne są pozostałości średniowiecznego układu urbanistycznego – w szachownicowym rozplanowaniu placów, parceli, przebiegu ulic głównych i gospodarczych. Typowe jest usytuowanie kościoła farnego za północnym bokiem przyrynkowym, lokalizacja ratusza pośrodku rynku, położenie zespołów klasztornych na granicy miasta.
Zespół urbanistyczny zachował cechy kompozycji urbanistycznej z czasów lokacji. Wzbogacony jest o naturalny krajobraz nadrzeczy, układ rzeki Węgierki, tworzącej malownicze zakole i stanowiącej swoistą ramę dla założenia od strony północnej i wschodniej. Od zachodu charakterystyczną dominantę w panoramie miasta stanowią zabudowania dwóch majestatycznych zespołów klasztornych bernardynów i bernardynek. Oddzielone od siebie ulicą Mokrą, są późniejszym XVI, XVII i XVIII – wiecznym zamknięciem założenia miejskiego. Z wieku XVI zachował się dawny układ przedmieść: Świerczewo, Waliszewo, Błonie – z elementami zabudowy XIX i XX-wiecznej. Historyczna zabudowa miasta jest w większości murowana. Zabudowa drewniana występuje prawie wyłącznie poza terenem miasta lokacyjnego. 

			2.2.3	Turystyka i rekreacja

	Przasnysz ma duży potencjał turystyczny, niestety niedoceniany i nie wykorzystany. 
	Na potencjał turystyczny Miasta składają się walory krajobrazowo-przyrodnicze i bogate dziedzictwo kulturowe. Atrakcyjne, choć mało wykorzystane turystycznie są także najbliższe okolice Miasta. 
	Przasnysz leży na trasie kolejki wąskotorowej. Większość gmin posiadających na swoim terenie kolejki wąskotorowe stara się ten fakt wykorzystać dla celów promocji i i rozwoju turystyki, co świadczy o postrzeganiu ich jako zasób szczególny, coś ciekawego, odróżniającego od innych. Uznawane są więc za element, który umiejętnie wykorzystany – może wpłynąć na rozwój okolicy. I choć same raczej nie przyniosą wielkich zysków, to otoczone siecią usług, mogą stać się magnesem przyciągającym turystów.
Walory turystyczne kolejki są u nas niedoceniane. Okazjonalnie, w ramach promocji regionu północnego Mazowsza, odbywają się imprezy kulturalne połączone z przejazdem zabytkowym składem. Jest to jednak zbyt mało, zważywszy na rosnącą popularność i zainteresowanie turystów kolejkami w kraju. 
	Kolejną atrakcją sprzyjającą rozwojowi turystyki jest lotnisko w Sierakowie pod Przasnyszem. Na terenie lotniska od czerwca 2002r. do końca września 2007 roku działalność prowadził Aeroklub Północnego Mazowsza (APM). W okresie 5-letniej działalności klubu zorganizowano wiele atrakcyjnych imprez, nie tylko lotniczych. Liczbę gości, którzy odwiedzili w tym okresie lotnisko pod Przasnyszem szacuje się na około 20 tys., w tym 10% stanowili goście zagraniczni. Dalszy rozwój sportów lotniczych, a tym samym rozwój turystyki kwalifikowanej, zależy od decyzji samorządu powiatowego odnośnie przyszłego wykorzystania lotniska. 
	Od ponad 4 lat Miasto jest członkiem Lokalnej Organizacji Turystycznej.
LOT PM jest stowarzyszeniem zrzeszającym kilkanaście podmiotów z terenu powiatu przasnyskiego, ciechanowskiego, mławskiego i makowskiego, w tym samorządów. Stowarzyszenie powstało w celu budowy i realizacji zintegrowanego programu rozwoju turystyki i infrastruktury oraz ożywienia gospodarczego Północnego Mazowsza. 
Najważniejszym celem organizacji było wskrzeszenie szlaku zabytkowej kolejki wąskotorowej Mława – Przasnysz – Krasne – Maków Mazowiecki. Wizja ta kilka lat temu połączyła władze kilkunastu miast i gmin północnego Mazowsza. W zamyśle pomysłodawców, wraz z kolejką, której ma towarzyszyć trasa rowerowa, mają ożyć wszelkie atrakcje turystyczne regionu: m.in. stadnina koni w Krasnem, Muzeum Romantyzmu w Opinogórze, Sanktuarium św. Stanisława Kostki w Rostkowie, Aeroklub Północnego Mazowsza, muzea, zespół parkowo-pałacowy w Krasnem oraz gospodarstwa agroturystyczne. 
Z perspektywy 4-letniej działalności LOT PM ocena realizacji założonych przez organizację celów trudno przekłada się na wymierne dla Miasta korzyści w postaci ożywienia turystycznego i gospodarczego.

Infrastruktura turystyczna i paraturystyczna Miasta.

	Baza noclegowa i gastronomiczna
W obszarze Miasta bazę noclegową stanowią jedynie cztery obiekty świadczące usługi noclegowe oferujące usługi na średnim poziomie.

Tabela. Obiekty świadczące usługi noclegowe zgłoszone do ewidencji prowadzonej przez Burmistrza Przasnysza.

Lp.	Nazwa własna obiektu	telefon	Gestor, adres, 	sezonowość	Ilość
 miejsc noclego-wych	Przystoso-
wanie dla osób niepełnospra-
wnych	Data 
wpisu do ewidencji	
1	Restauracja ”IMPERIUM”	029 7523650	Dariusz Barłożek 06-300 Przasnysz, ul. Leszno 50A	całorocznie	17	brak	26.09.2003r	
2	Halina Jasińska	029 7523417	Halina Jasińska 06-300 Przasnysz Al. Wojska Polskiego 5	całorocznie	5	brak	24.09.2003r.	
3	Wojskowa Agencja Mieszkaniowa	029 7621523 029 7522232 
           w. 532	Internat Garnizonowy 
06-300 Przasnysz ul. Makowska 1,2	całorocznie	22	brak	26.09.2003r.	
4	Restauracja „MILENIUM”	029 7564626	Tadeusz Wożniak 06-300 Przasnysz ul. Leszno 4 AB	całorocznie	11	brak	18.11.2003r.	
Razem:	55		
Źródło: UM Przasnysz, 
Tabela. Baza gastronomiczna na terenie Przasnysza (stan na dzień 15.01.2008r.).

Rodzaj zakładu
gastronomicznego	Właściciel, nazwa i adres zakładu	Liczba
obiektów	
Restauracja	Barbara Zarębska
restauracja „Słoneczna”, 06-300 Przasnysz, ul. Orlika 15	7	
	Kasyno Wojskowe. 
06-300 Przasnysz, ul. Makowska 7		
	Tadeusz Wożniak
„Milenium”, 06-300 Przasnysz		
	Piotr Lewandowski
Karczma „Artemida”, 06-300 Przasnysz, ul. Reja 28		
	Dariusz Barłożek
„Imperium”, 06-300 Przasnysz, ul. Leszno 50a		
	Piotr Łukasiak
„Palermo”, 06-300 Przasnysz, ul. Piłsudskiego 75		
	Dorota Krynicka
„Zajazd Staropolski”, 06-300 Przasnysz, ul. Piłsudskiego 2		
Pijalnie piwa	Wł. Dzieliński
„Pijalnia Piwa”, 06-300 Przasnysz, ul. Sienkiewicza 5	3	
	Ryszard Krzemiński 
„Bar piwny”, 06-300 Przasnysz, ul. Orlika 32		
	Mirosław Żmijewski
„Fantazja”, 06-300 Przasnysz, ul. Ogrodowa 3a		
Bary	Michał Domański
„Maja”, 06-300 Przasnysz, ul. 9 Maja 1	7	
	Monika Kwiatkowska
„Daniel”, 06-300 Przasnysz, ul. Makowska 79		
	Kazimierz Przybysz
Cafe Bar „Krystyna”, 06-300 Przasnysz, ul. 9 Maja 3		
	Elżbieta Czaplicka
Bar „U Kaprala”, 06-300 Przasnysz, Al. Wojska Polskiego 27		
	Małgorzata Gralewicz
„CAFE BAR”, 06-300 Przasnysz, ul. Szosa Ciechanowska 3		
	T. Girdziusz
„Bar-tosz”, 06-300 Przasnysz, ul. Baranowska 66		
	Michał Gawrych, Omer Valentić
„OMI”, 06-300 Przasnysz, ul. Orlika 13 A		
Kawiarnie	Sylwia Gadomska
„Cascade”, 06-300 Przasnysz, ul. A Asnyka 8	1	
Punkty gastronomiczne	A.P. Pogorzelski, A. Świdwa
„Manhattan” s.c., 06-300 Przasnysz, ul. Piłsudskiego 2	3	
	B. Sochoń 
„Bar szybkiej obsługi” (stacja benzynowa), 06-300 Przasnysz, ul. Szosa Ciechanowska 4		
	W. Modzelewska
„Smakosz”, 06-300 Przasnysz, ul. Sienkiewicza 17		
RAZEM	                                                                                                     21	
Źródło: UM Przasnysz, 
	Baza transportowa

•	bezpośrednie połączenia autobusowe PKS z miastami: Chorzele, Ciechanów, Łomża, 		Mława, Maków Mazowiecki, Olsztyn, Ostrołęka, Płock, Szczytno, Warszawa, Gdańsk, 	Mrągowo, Nidzica, Pułtusk, Siedlce.
•	najbliższe lotnisko: lotnisko w Sierakowie, 3 km od Przasnysza, czas dojazdu: ok. 10 min.
•	inne firmy przewozowe autokarowe:
	Przewozy Krajowe i Zagraniczne Osób s.c. ul. Makowska 108, 06-300 Przasnysz.
•	stacje benzynowe: 6

Informacja turystyczna

•	punkty informacji turystycznej: brak

Biura podróży, stowarzyszenia i organizacje turystyczne 

•	Lokalna Organizacja Turystyczna Północnego Mazowsza – ma na celu zapewnienie współdziałania wszystkich podmiotów zainteresowanych rozwijaniem turystyki w regionie. (Biuro Przedstawicielskie: ul. 3 Maja 16, Przasnysz),
•	Biuro Podróży „Biacon” (ul. Ciechanowska 2, Przasnysz).

Obiekty i urządzenia kulturalno-rozrywkowe 

Tabela. Obiekty i urządzenia kulturalno-rozrywkowe w Przasnyszu.

Rodzaj	Liczba	
Muzeum	1	
Teatr	brak	
Dyskoteka	brak	
Dom Kultury z kinem i galerią „Na piętrze”	1	

Tabela. Pozostałe obiekty i urządzenia usługowe w Przasnyszu

Rodzaj	Liczba	
Sklepy detaliczne	116	
Urzędy pocztowe	2	
Banki, oddziały	5	
Bankomaty	5	
Przychodnie zdrowia	5	
Szpitale	1	
Apteki	9	
Bazary, targowiska	2	
Usługi rzemieślnicze (fryzjerskie, szewskie, krawieckie, itp.) łącznie	20	

Ruch turystyczny na terenie Przasnysza

W 2006 r. z przasnyskiej bazy noclegowej (miejsca noclegowe) skorzystało 1675 osób, w tym 134 turystów zagranicznych.
	Wśród pozostałych walorów Przasnysza stanowiących, bądź mogących stanowić w przyszłości miejsce wypoczynku i rekreacji, w tym dla turystów, wymienić należy niewątpliwie tereny położone w bliskim sąsiedztwie rzeki Węgierki. Należy do nich przede wszystkim park krajobrazowy im. Tadeusza Kościuszki. To, wyjątkowo urokliwe, założenie parkowe stanowiło w przeszłości miejsce spacerów i spotkań mieszkańców. Obecnie miejsce to razi brakiem estetyki oraz złym stanem małej architektury, co jest efektem wieloletnich zaniedbań. Asfaltowe chodniki są wąskie, w złym stanie technicznym. Istniejące jeszcze ławeczki są stare, swoim stylem nie nawiązują do charakteru miejsca i są zdewastowane. Brak jest także niskiej zieleni. Analogicznie opisywana sytuacja odnosi się do wyspy na zalewie. Stylowy most łączący obie części parku również znajduje się w złym stanie. Teren ten wymaga niezwłocznych inwestycji w celu zagospodarowania i przywrócenia mu dawnej świetności. 
	Zalew, nad którym leży park jest płytki, jego dno jest muliste, a woda – zalewu, jak i samej rzeki – w wyniku dużego zanieczyszczenia mętna. Dzieje się tak, ponieważ w górnej części rzeki, na terenie gmin: Czernice Borowe oraz Przasnysz, trafiają do niej ścieki bytowo-gospodarcze i rolnicze z okolicznych gospodarstw. Wraz z nimi w rzece gromadzą się licznie mikroorganizmy, których rozwojowi sprzyja jej mała głębokość. W konsekwencji, w miesiącach letnich, w rzece zachodzą procesy gnilne, spadek poziomu tlenu w wodzie a co za tym idzie rozwój bakterii beztlenowych. Skutkiem ubocznym wskazanego procesu jest nieprzyjemna woń. Postępująca degradacja rzeki uniemożliwia rozwój różnych form rekreacji. 
	Zagospodarowania wymagają także tereny przyrzeczne na zachód od parku, aż do dawnego basenu rekreacyjnego w okolicach ulicy Zawodzie. W chwili obecnej nie ma tam żadnych utwardzonych ścieżek pieszych ani rowerowych, a wspomniany basen wraz z okalającą go infrastrukturą znajduje się w stanie uniemożliwiającym użytkowanie. W skład kompleksu wchodzi odkryty basen leżący tuż nad Węgierką oraz korty do gry w tenisa ziemnego. W czasach swojej świetności teren basenu był miejscem, gdzie mieszkańcy licznie gromadzili się spędzając wolne chwile. W przeciągu ostatnich kilkudziesięciu lat, szczególnie po roku 1989, teren systematycznie był dewastowany lub niszczał samoistnie w wyniku naturalnych procesów. Obecnie nie stanowi on żadnej atrakcji rekreacyjnej w mieście. Dziko rosnąca roślinność obficie porastająca podmokły teren i nieurządzona droga dojazdowa ograniczają znacznie dostępność tego miejsca.

Tereny i obiekty sportowo-rekreacyjne 

Wiodącą rolę w działalności na rzecz rozwoju i upowszechniania kultury fizycznej oraz sportu w Przasnyszu spełniają szkoły, instytucje i stowarzyszenia. Swoje zadania realizują w zakresie wychowania fizycznego, sportu, rekreacji oraz rehabilitacji ruchowej. Działania są koordynowane przez Urząd Miejski i mają charakter planowy, zgodny z określoną polityką lokalną, warunkowaną przez:
- wielkość budżetu,
- aktualne przepisy prawne,
- liczbę stowarzyszeń i ich aktywność,
- zapotrzebowanie społeczne na czynną aktywność fizyczną,
- zaangażowanie sponsorów,
- stan techniczny miejskiej bazy sportowej,
- wpływ polskich i okręgowych związków sportowych na lokalny rozwój dyscyplin sportowych.

W Przasnyszu zadania związane z kulturą fizyczną oraz upowszechnianiem sportu prowadzi:
a/   5 klubów i stowarzyszeń kultury fizycznej, 
b/   4 uczniowskie kluby sportowe,
c/  4 inne organizacje realizujące zadania z zakresu kultury fizycznej

Tabela. Wykaz stowarzyszeń działających na terenie Przasnysza w dziedzinie sportu.
lp.	nazwa klubu/stowarzyszenia	dyscyplina	baza treningowa	adres
/ulica/	
1.	Miejski Klub Sportowy	- piłka nożna	Stadion Miejski	Makowska 23	
2.	Ludowy Klub Sportowy „GROM”	- kolarstwo
- zapasy
- trójbój siłowy	Siłownia	Baranowska 20	
3.	Międzyszkolny Klub Sportowy	- lekkoatletyka	Stadion Miejski,
ZSP	Mazowiecka 25	
4.	Auto Moto Klub	- sporty motorowe		Makowska 23	
5.	Przasnyski Klub Kyokushin Karate	- karate	Centrum Karate	Osiedlowa	
6.	Uczniowski Klub Sportowy
„ORZEŁ”		Szkoła Podstawowa Nr1	Żwirki i Wigury 6	
7.	Uczniowski Klub Sportowy
„HANDBAL”	- piłka ręczna	Publiczne Gimnazjum	Orlika 48	
8.	Uczniowski Klub Sportowy
„KONTRA”	-piłka koszykowa	Hala Sportowa 	Sadowa 1	
9.	Parafialno Uczniowski Klub Sportowy „Emanuel”	-piłka siatkowa
-połka nożna
-tenis stołowy	Szkoła Podstawowa Nr1	Żwirki i Wigury 6	

Wymienione organizacje prowadzą zajęcia szkoleniowo-treningowe, tworzą system współzawodnictwa sportowego, organizują imprezy sportowe oraz rekreacyjne. Powstaje w ten sposób powszechna i ogólnie dostępna oferta skierowana głównie do młodego pokolenia.
Zainteresowanie dzieci i młodzieży kulturą fizyczną i sportem w naszym mieście jest duże. Wynika to z ogólnego rozwoju fizycznego tej grupy wiekowej, z zainteresowań i potrzeb w zakresie aktywności ruchowej oraz przyjemności spędzania w ten sposób czasu wolnego. 
Samorząd, realizuje program dostępności do powszechnej kultury fizycznej poprzez:
1. utrzymywanie na odpowiednim poziomie bazy sportowo-rekreacyjnej,
2. współdziałanie ze stowarzyszeniami kultury fizycznej w zakresie organizacji różnego rodzaju imprez sportowych,
3. tworzenie warunków do uprawiania amatorskiego sportu wyczynowego,
4. tworzenie systemu współzawodnictwa sportowego. 
Ze środków miejskich wspierany jest udział zawodników w prestiżowych imprezach sportowych objętych systemem współzawodnictwa sportu dzieci i młodzieży prowadzonym przez Ministerstwo Sportu oraz Polskie Związki Sportowe. Środki finansowe z budżetu samorządu są przeznaczane również na organizację na terenie Przasnysza imprez sportowo – rekreacyjnych mających na celu promocję walorów miasta. W latach ubiegłych organizowane były m.in.:
I. Imprezy o zasięgu międzynarodowym:
- Międzynarodowy Wyścig Kolarski TOUR de POLOGNE,
- mecze międzypaństwowe w ramach Międzynarodowego Turnieju Piłki Nożnej o Puchar Syrenki,
- wyścigi kolarskie szlakiem Św. Stanisława Kostki o Puchar Burmistrza Przasnysza.
II. Imprezy o zasięgu ogólnopolskim:
- Mistrzostwa Mazowsza w Kolarstwie Górskim – „KROSS Family Cup”, 
- Mistrzostwa Mazowsza w Piłce Nożnej,
- Mistrzostwa Mazowsza w Piłce Koszykowej,
- Mistrzostwa Mazowsza w Piłce Ręcznej,
- Ogólnopolskie Turnieje Piłki Nożnej Oldbojów.
III. Imprezy o zasięgu lokalnym:
	W ponad 60 imprezach sportowo rekreacyjnych corocznie organizowanych w Przasnyszu łącznie udział bierze prawie 6 tys. osób. Imprezy te cieszą się także dużym zainteresowaniem wśród licznie obserwujących je widzów.
Bardzo ważną inicjatywą władz samorządowych Przasnysza skierowaną do mieszkańców miasta, była decyzja o bezpłatnym udostępnianiu miejskiej bazy sportowej klubom i stowarzyszeniom działającym w obszarze kultury fizycznej. Wszystkie organizacje pozarządowe w nim działające, nie prowadzące działalności komercyjnej, mają nieodpłatnie udostępnioną bazę sportowo-rekreacyjną w takim wymiarze, który pozwala prowadzić określoną w statucie działalność. Dobra baza sportowo-rekreacyjna stanowi nieodzowny i jeden z podstawowych czynników rozwoju sportu oraz wzrostu aktywności ruchowej mieszkańców Przasnysza. 
Wszystkie sportowe obiekty można podzielić na służące realizacji programu zajęć szkolnych i stanowiące bazę szkoleniową dla sportu kwalifikowanego. Całość służy jednocześnie rozwojowi sportu masowego.
Przasnysz posiada niedostatecznie rozbudowaną infrastrukturę w stosunku do potrzeb w zakresie kultury fizycznej. Poważnym problemem jest brak treningowych piłkarskich boisk trawiastych oraz boisk wielofunkcyjnych ze sztuczną nawierzchnią. Stan techniczny wszystkich istniejących, niżej wymienionych obiektów sportowych jest niezadawalający. Duża część z nich wymaga remontu, bądź gruntownej modernizacji. Niedostateczne jest wyposażenie osiedli mieszkaniowych w ogólnodostępne obiekty sportowo-rekreacyjne.
Miejska baza sportowo – rekreacyjna wykorzystywana przez przasnyskie kluby i organizacje kultury fizycznej jest zarządzana głównie przez Ośrodek Sportu i Rekreacji oraz placówki oświatowe. 

Obiekty będące w zarządzie OSiR.

Lp.	Nazwa obiektu	Stan techniczny	
1.	Kompleks sportowy przy ul. Makowskiej 23:
-	stadion piłkarski z 400 m ośmiotorową bieżnią okólną z mączki ceglanej z trybunami dla 5 tys. widzów,
-	piłkarskie boisko treningowe,
-	korty tenisowe o nawierzchni ceglastej /2 szt./,
-	boisko do piłki siatkowej plażowej,
-	budynek administracyjno-socjalny, wyposażony min. w szatnie, siłownię, salę aerobową i salę wielofunkcyjną. 	Obiekty poza budynkiem administracyjno-socjalnym, kortami tenisowymi i boiskiem do piłki siatkowej plażowej wymagają modernizacji i kapitalnego remontu.	
2.	Kompleks sportowy przy ul. Orlika 
- treningowe boisko piłkarskie /trawiaste/
- boisko wielofunkcyjne /asfaltowe/
	Cały obiekt wymaga modernizacji i kapitalne-
go remontu.	
Źródło: UM Przasnysz,

Szkolne obiekty sportowe.

Nazwa szkoły	Sale gimnastyczne będące własnością szkoły	Przyszkolne boiska do gier wielkich będące własnością szkoły	Przyszkolne boiska do gier małych będące własnością szkoły	

Inne	
	uniwer-salne
o wym. pow. 32x16m	Uniwer-salne          o wym. pon. 24x12m	pomoc-nicze            o wym. pon. 20x10m	
ogólne	w tym z bieżnią	do koszy-kówki	do 
piłki ręcznej	do 
siat-kówki	tenis
ziemny
	uniwer-salne		
					prostą	okólną							
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	
SP nr 1	-	-	1	-	-	-	-	-	-	-	1		
SP nr 2	1	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-		
Gimnazjum	-	-	1	-	-	-	1	-	-	-	1		
Stan techniczny: boiska asfaltowe wymagające modernizacji (wymagana zmiana nawierzchni na sztuczną)
Źródło: UM Przasnysz,

18

W ramach planowanych inwestycji planuje się podniesienie standardu infrastruktury sportowej, umożliwiającej szerszy dostęp dzieci i młodzieży oraz dorosłych mieszkańców naszego miasta do czynnego uprawiania sportu i rekreacji. 

Niezbędne jest również stworzenie w naszym mieście infrastruktury rekreacyjno-sportowej w osiedlach mieszkaniowych. Większa dostępność ogółu mieszkańców, a w szczególności dzieci i młodzieży, do osiedlowych boisk, placów zabaw, ścieżek zdrowia, wpływa na zwiększenie aktywności ruchowej, a tym samym na poprawę stanu zdrowia przasnyszan. 
Należy stworzyć również dogodne warunki prywatnym inwestorom do budowania i uruchamiania komercyjnych obiektów, służących rekreacji ruchowej i odnowie biologicznej.

	2.3 	Uwarunkowania ochrony środowiska naturalnego

			2.3 1	Gospodarka wodno – ściekowa

sieć wodociągowa

95% mieszkań w Przasnyszu wyposażona jest w wodociąg. Wg GUS w 2006r. w miastach województwa mazowieckiego wskaźnik procentowy ilości mieszkań wyposażonych w wodociąg wynosi 97,8. 
Zaopatrzenie Przasnysza w wodę pochodzi z ujęcia na terenie wsi Mirów eksploatowanego przez MZGKiM Sp. z o.o. w Przasnyszu. 
Ujęcie wody składa się z pięciu studni głębinowych czerpiących wodę z głębokości 83,0 - 92,5 m. Łączna zdolność produkcyjna ujęcia wynosi 8.152 m3 na dobę, co przy obecnym poziomie zapotrzebowania na poziomie 2744 m3 na dobę, oznacza wykorzystanie zaledwie 34% dobowej zdolności produkcyjnej ujęcia. Ujęcie wody jest w pełni zautomatyzowane i monitorowane. Woda podawana jest do Stacji Uzdatniania Wody wodociągiem przesyłowym o długości 7.000 m (dwie nitki po 3.500 m). Po uzdatnieniu, jakość wody odpowiada normom UE.
Ujęcie wody eksploatowane jest na podstawie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z ujęcia wody „Mirów” (decyzja Starosty Przasnyskiego z dnia 31.03.2000 r. Nr ROŚ.6223-1/2/2000 na okres od 09.02.2000 r. do 09.02.2010 r.).

W roku 2005 zakończono modernizację Stacji Uzdatniania. Parametry fizyko-chemiczne wody uzdatnionej są zgodne z normami UE. 
Zastosowanie nowej technologii pozwoliło również na ograniczenie do około 1,0% strat wody na potrzeby technologiczne oraz przyczyniło się do podniesienia czystości wód rzeki Węgierki poprzez likwidację odprowadzenia popłuczyn do rzeki. Obecnie popłuczyny odprowadzane są do miejskiej oczyszczalni ścieków.

Wydajność technologii uzdatniania wynosi obecnie: Qmaxd = 5.706 m3/d, Qmaxh = 285 m3/h. Wystarczy to na zaspokojenie potrzeb Miasta na okres wielu dziesiątków lat. W 2007 roku średniodobowe zapotrzebowanie na wodę uzdatnioną wyniosło 2.643 m3/d, co stanowi 46 % dobowej wydajności urządzeń uzdatniających. Istnieje możliwość dalszej rozbudowy ciągu technologicznego.
Na terenie Stacji Uzdatniania Wody znajdują się 3 zbiorniki magazynowe wody uzdatnionej o łącznej pojemności 1890 m3, co w chwili obecnej zapewnia rezerwę na poziomie 71% średniodobowego rocznego zapotrzebowania. Na terenie SUW przewidziano miejsce na wybudowanie dodatkowego zbiornika magazynowego.

W 2006 roku jednostki gospodarcze zużyły 224,9 dam3 (27%), odbiorcy prywatni 599,8 dam3 (73%). 
W 2007 roku jednostki gospodarcze zużyły 204,2 dam3 (26%), odbiorcy prywatni 575,9 dam3 (74%). 

W 2008 roku planuje się do wykonania:
1. Kontynuacja budowy sieci wodociągowej na osiedlu Waliszewo – etap II o długości 1410 m
2. Budowa sieci wodociągowej w ul. Wąskiej – długość około 130 m

kanalizacja sanitarna

85 % mieszkańców Miasta korzysta z kanalizacji sanitarnej. Jest to jeden z wyższych wskaźników wśród miast wchodzących w skład województwa mazowieckiego. Wg GUS w 2006r. w miastach województwa mazowieckiego wskaźnik procentowy ilości ludności odprowadzających ścieki do oczyszczalni ścieków wynosi 68%. 

W 2006 roku siecią kanalizacyjną odprowadzono łącznie 767,8 dam3 ścieków komunalnych z terenu Przasnysza. W tym okresie jednostki gospodarcze odprowadziły 230,0 dam3 ścieków (30% ogółu), natomiast odbiorcy prywatni odprowadzili 537,8 dam3 ścieków (70% ogółu). 
W 2007 roku siecią kanalizacyjną odprowadzono łącznie 728,9 dam3 ścieków komunalnych z terenu Przasnysza, w tym jednostki gospodarcze odprowadziły 216,5 dam3 ścieków (30 % ogółu), natomiast odbiorcy prywatni odprowadzili 512,4 dam3 ścieków (70% ogółu).
Wszystkie ścieki odprowadzane z oczyszczalni ścieków do rzeki Węgierki, zostały oczyszczone biologicznie. 

Tabela. Charakterystyka sieci kanalizacyjnej na terenie Miasta.

Stan na dzień
31 grudnia	Sieć rozdzielcza	Przyłącza	
	Długość [km]
	Nowo wybudowana
[km]	Długość [km]	Liczba [szt.]	Nowe [szt.]	
2004	38,6	4,8	13,4	1073	207	
2005	38,7	0,1	13,5	1098	25	
2006	40,4	1,7	14,3	1185	87	
2007	41,1	0,7	14,6	1260	75	
Źródło: MZGKiM sp. z o.o.

Tabela. Rozdzielcza sieć kanalizacyjna - rodzaje zastosowanych przewodów kanalizacyjnych.

Rodzaj przewodów	Długość [m]	Średnica [mm]	Rok odbioru	
Rury betonowe	1.996	250, 600	1974	
Rury kamionkowe	16.257	150 – 500	1974 - 1999	
Rury żeliwne	161	200	1994 - 1999	
Rury PCV	22.700	63 – 400	1998 - 2007	
Źródło: MZGKiM sp. z o.o.

Tabela. Zestawienie ilości odprowadzonych ścieków w latach 2004- 2007.

Rok	Ilość odprowadzanych ścieków	Ilość ścieków
odprowadzonych do
rzeki Węgierki	
	Gospodarstwa
domowe	Jednostki
gospodarcze	Jednostki
gospodarcze
% ogółu	Pozostali	Razem		% strat	
2004	517,7	257,9	33	-	775,6	1109	30	
2005	544,4	259,3	32	-	803,7	971	17	
2006	537,8	230,0	30	-	767,8	921	16,6	
2007	512,4	216,5	30	-	728,9	1039	30	
Wartości w tabeli podano w dam3 ( 1 dam3 = 1 tys. m3)
Źródło: MZGKiM sp. z o.o.

W granicach miasta Przasnysz, rozbudowa kanalizacji sanitarnej sprowadza się zasadniczo do uzupełnienia niewielkich fragmentów sieci kanalizacyjnej na terenie miasta, jak i uzbrojenia w układ kanalizacji sanitarnej terenów położonych na obrzeżach miasta, które przeznaczono pod rozwój budownictwa jednorodzinnego. Dotyczy to głównie terenów położonych w północnej części miasta oraz tzw. Jednostki Południowej (osiedle Błonie, osiedle Waliszewo, Jednostka Północ).

Tabela. Zestawienie zadań i kosztów inwestycyjnych rozbudowy kanalizacji sanitarnej dla miasta Przasnysza.
L.p.	Ulica	Wyszczególnienie	Koszt jedn. [zł za 1 mb sieci, obiekt]	Koszt odcinka 
sieci- (zł)	Łączny koszt	
1.		 ul. Żytnia	D0,20m, L=250 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	275.000,00	275.000,00	
2.		ul. Królewiecka	D0,20m, L=475 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	522.500,00	1.457.500,00	
1.			D0,20m, L=850 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	935.000,00		
3.		ul. Słowackiego 	D0,20m, L=625 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	687.500,00	687.500,00	
4.		ul. Baranowska 	D0,20m, L=400 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	440.000,00	440.000,00	
5.		ul. Piłsudskiego 	D0,20m, L=275 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	302.500,00	1.402.500,00	
1.			D0,20m, L=700 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	770.000,00		
-			Pompownia sieciowa PB D=1,5m	90.000,00	90.000,00		
-			Dz180-tł., L=300mb, Hz= 2,0m,	800,00	240.000,00		
6.		ul. przy targowisku miejskim	D0,20m, L=200 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	220.000,00	220.000,00	
7.		ul. Obrońców Westerplatte	D0,20m, L=425 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	467.500,00	467.500,00	
8.		ul. Polna	D0,20m, L=225 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	247.500,00	687.500,00	
1.			D0,20m, L=400 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	440.000,00		
9.		ul. Stawki 	D0,20m, L=125 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	137.500,00	137.500,00	
10.		ul. Bagienna	D0,20m, L=300 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	330.000,00	330.000,00	
11.		ul. Sienna	D0,20m, L=500 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	550.000,00	550.000,00	
12.		ul. Rumiankowa 	D0,20m, L=300 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	330.000,00	557.500,00	
1.			Pompownia sieciowa PA  D=1,5m	90.000,00	90.000,00		
1.			Dz90-tł., L= 275 mb, Hz= 2,0m,	500,00	137.500,00		
13.		ul. Okopowa 	D0,20m, L=225 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	247.500,00	247.500,00	
14.		ul. Chabrowa 	D0,20m, L=150 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	165.000,00	165.000,00	
15.		Bez nazw (osiedle Błonie)	D0,20m, L=1350 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	1.485.000,00	1.925.000,00	
1.			D0,30m, L=400 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	440.000,00		
16.		ul. Wiejska 	D0,30m, L=500 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	550.000,00	550.000,00	
17.		ul. Ruda 	D0,20m, L=225 mb, Hz= 2,0m,	1.100,00	247.500,00	247.500,00	
	ŁĄCZNE KOSZTY	10.347.500,00	
1.	
oczyszczalnia ścieków

	Na obszarze Miasta Przasnysza działa nowoczesna oczyszczalnia ścieków wyposażona w system komputerowego sterowania i monitoringu Jest to oczyszczalnia mechaniczno-biologiczna z podwyższonym usuwaniem związków biogennych, pracująca w oparciu o osad czynny. Została przekazana do użytku w grudniu 2001 r. Projekt modernizacji oczyszczalni ścieków przewidywał wykonanie prac dwuetapowo. Docelowa przepustowość wynieść miała 8.000 m3 na dobę. Wykonany został I etap. Aktualnie przepustowość wynosi średnio 4.000 m3 na dobę.
Eksploatacja odbywa się w oparciu o pozwolenia wodno-prawne (decyzja nr ROŚ. 6223-15/1/2001, wydana przez Starostę Przasnyskiego w dniu 11 grudnia 2001 roku, obowiązująca do 31.12.2011 r.).
	Powstający w oczyszczalni odwodniony osad o suchej masie ok. 15% jest higienizowany wapnem palonym. W wyniku procesu technologicznego z osadu powstaje preparat (posiada Atest Państwowego Zakładu Higieny Nr PZH/HT- 0942/2001) polepszający właściwości gleb o nazwie BIOCAL, który może być stosowany w rolnictwie. 

	Pomimo kanalizowania kolejnych terenów Miasta ilość ścieków nie wzrasta. Jest to, między innymi, efekt wdrażania programów oszczędzania wody i likwidacji jednostek gospodarczych. Średnio-dobowy przepływ ścieków w roku 2003 wyniósł 2.984 m3  (co stanowiło około 75% mocy przerobowej), zaś w 2006 roku średni dobowy przepływ ścieków wyniósł 2103 m3 (53% mocy przerobowej), natomiast w roku 2007 średni dobowy przepływ ścieków wyniósł 1997 m3 (50 % mocy przerobowej) . Po modernizacji oczyszczalni ścieków przeprowadzonej w latach 1998-2001, zaistniała możliwość podłączenia do niej nowych dzielnic Miasta, sąsiednich gmin oraz terenów inwestycyjnych. W 2005 roku rozpoczęto przyjmowanie ścieków z Gminy Przasnysz (miejscowości Sierakowo, Leszno, Gostkowo), natomiast na przełomie roku 2006 i 2007 rozpoczęto również przyjmowanie ścieków z miejscowości Obrąb i Klewki. W 2008 roku planuje się przyjąć ścieki z miejscowości Mirów i Obrąb. Podwyższenie obciążenia ściekami będzie korzystnie wpływać na skuteczność pracy części biologicznej oczyszczalni. 

Stara część oczyszczalni stanowi rezerwę i w każdej chwili może być uruchomiona w zależności od potrzeb. W chwili obecnej wykorzystywane są stare osadniki wstępne Imhoffa jako zbiorniki retencyjne. Dobra praca zbiorników retencyjnych pozwala na przyjęcie do oczyszczenia max 6.500m3 na dobę. 

Na podstawie bilansu ścieków i wstępnych obliczeń technologicznych stwierdzono, że w najbliższych latach (do roku 2015) nie ma potrzeby realizacji II etapu rozbudowy oczyszczalni.
Zmiana przepisów w 2002 roku (Rozp. Ministra Środowiska z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 212, poz. 1799) spowodowała, że dla oczyszczalni ścieków o wartości RLM powyżej 15.000 przewiduje się redukcję azotu całkowitego poniżej 15 mg/dm3 w odprowadzonych ściekach oczyszczonych lub 80% redukcji poziomu azotu ogólnego. W chwili obecnej prowadzone są badania wartości RLM dla oczyszczalni w Przasnyszu. Za 2007 rok wartość ta wynosi 12.605. Powoduje to, że dla oczyszczalni w Przasnyszu wymagany poziom usuwania azotu całkowitego zgodnie z obowiązującymi przepisami wynosi poniżej 30 mg/dm3. Oczyszczalnia spełnia obecnie warunki odprowadzania ścieków zgodnie ze standardami UE.

Rozbudowa strefy denitryfikacji w reaktorze biologicznym, która wpłynie na obniżenie poziomu azotu odprowadzanego w ściekach oczyszczonych jest uzależniona od wzrostu wskaźnika RLM do wartości powyżej 15.000. Przy obecnej tendencji do spadku ilości odprowadzanych ścieków wzrost RLM uzależniony będzie od ewentualnego pojawienia się w Przasnyszu inwestora strategicznego odprowadzającego znaczne ilości ścieków. Za celową uważa się modernizację punktu zlewnego ścieków dowożonych. Powinien to być nowoczesny obiekt, wyposażony (co najmniej) w pH-metr, przepływomierz oraz elementy wstępnego oczyszczania ścieków (krata i separator).

Podłączanie do oczyszczalni nowych terenów miejskich i sąsiednich gmin odbywa się na podstawie szerokich prac programowych, w sposób przemyślany, z optymalizacją rozwiązań techniczno-ekonomicznych. Nowe kolektory prowadzone są w ten sposób, by zebrać ścieki z całej zabudowy istniejącej i planowanej oraz dodatkowo, w możliwie szerokim zakresie, dokonując wymiany starych, zużytych kolektorów, na nowe i zarazem szczelne. 
Miasto Przasnysz charakteryzuje się obecnie niskim poziomem wytworzonych ścieków przemysłowych i komunalnych. Problemem wymagającym pilnego rozwiązania jest konieczność likwidacji około 400 szamb obsługujących w większości domy jednorodzinne.

Tabela. Zestawienie kosztów renowacji sieci kanalizacyjnej, remontu pompowni sieciowych i modernizacji oczyszczalni dla miasta Przasnysza.

L.p.	Miejscowość	Wyszczególnienie	Koszt odcinka sieci- (zł)	Łączny koszt	
1.		Renowacja miejskiej sieci kanalizacyjnej	Renowacja kolektora D0,50m wraz ze studzienkami (ok.50 szt.), L = 2150mb
	2.275.000,00	3.125.000,00	
1.			Renowacja kolektora D0,40m (założona średnio) wraz ze studzienkami (ok.20 szt.), L = 1000mb
	850.000,00		
2.		Remont pompowni przy ul. Nadrzecznej	Wymiana instalacji elektrycznej, AKPiA, nowa kontenerowa obudowa.	80.000,00	80.000,00	
3.	
	Modernizacja oczyszczalni ścieków w Przasnyszu	Kontenerowa stacja zlewcza	180.000,00	3.020.000,00	
1.			Komora separacji tłuszczu	90.000,00		
1.			Budynek oddzielania i magazynowania tłuszczu	250.000,00		
1.			Komora denitryfikacji	1.200.000,00		
1.			Instalacja odwadniania osadu	600.000,00		
1.			Wiata – plac składowy osadu	700.000,00		
	ŁĄCZNIE KOSZTY 	6.225.000,00	

-	Ścieki sanitarne z wymienionych w tabelach sieci zostaną doprowadzone do istniejącej oczyszczalni ścieków (o łącznej przepustowości 4.000 m3 na dobę), pracującej obecnie z obciążeniem 50%. Budowa planowanych sieci kanalizacyjnych na terenie Miasta spowoduje zwiększenie ilości ścieków o ok. 500 m3 na dobę, co pozwoli na obciążenie oczyszczalni ścieków do 60%. Ponadto planowane jest przyjęcie ścieków z Gminy Przasnysz i Czernice Borowe, co pozwoli na dalsze obciążenie oczyszczalni ścieków do 75%. Podwyższenie obciążenia ściekami będzie korzystnie wpływać na skuteczność pracy części biologicznej oczyszczalni.

-	Prace budowlane w ramach projektów nie spowodują istotnych, trwałych i negatywnych skutków przyrodniczych. Nie zostaną zniszczone cenne zespoły roślinne ani siedliska rzadkich gatunków fauny. Uciążliwości wywołane hałasem i zanieczyszczeniem powietrza w czasie budowy będą miały jedynie lokalne i krótkotrwałe znaczenie. Przewiduje się, że prace wykonawcze zostaną zrealizowane z poszanowaniem obiektów zabytkowych, będących pod pieczą konserwatorską. 

-	 Planowane przedsięwzięcia inwestycyjne będą sprzyjać ochronie środowiska, zwłaszcza ochronie wód gruntowych. W konsekwencji nastąpić powinna poprawa czystości wód rzeki Węgierki, której dolina należy do regionalnych korytarzy ekologicznych.

			2.3 2	Gospodarka odpadami stałymi

	Odbiorem stałych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie miasta  zajmują się podmioty gospodarcze prowadzące działalność w tym zakresie oraz posiadające stosowne zezwolenia Burmistrza Miasta na prowadzenie tego rodzaju działalności. Obecnie zezwolenia takie posiadają: Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w Przasnyszu, Spółdzielnia Mieszkaniowa w Przasnyszu oraz Mazowieckie Przedsiębiorstwo Komunalne w Ostrołęce, które jednak do tej pory fizycznie nie rozpoczęło tej działalności. W wyniku prowadzonej działalności w zakresie odbierania odpadów od właścicieli nieruchomości firmy wywozowe mają obowiązek prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów u źródła czyli bezpośrednio w gospodarstwach domowych. Na terenie Przasnysza funkcjonują dwa systemy selektywnej zbiórki odpadów: workowy w przypadku indywidualnych gospodarstw domowych oraz pojemnikowy w przypadku budynków spółdzielczych wielorodzinnych oraz wspólnot mieszkaniowych i budynków komunalnych. Na dzień 31 grudnia 2007 r. zorganizowanym systemem zbiórki odpadów objętych jest 1467 gospodarstw domowych z terenu Przasnysza (zawarte umowy), co stanowi ok. 75% ogólnej ich liczby. W wyniku prowadzonych przez miasto działań edukacyjnych popularyzujących szeroko rozumianą ochronę środowiska, w 2007 r. zawarto 279 umów na odbiór stałych odpadów komunalnych z gospodarstw domowych. W dalszym ciągu prowadzone będą te działania mające na celu objęcie w 2008r. 100% gospodarstw domowych zorganizowanym systemem zbiórki odpadów.
Podstawową metodą unieszkodliwiania odpadów z terenu miasta jest składowanie na komunalnym składowisku odpadów komunalnych w Oględzie gm. Przasnysz zlokalizowanym w odległości 8 km od Przasnysza. Składowisko stanowi współwłasność Gminy Przasnysz w 1/10 części gruntu i Miasta Przasnysz w 9/10 części gruntu i naniesienia. W ramach Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami na lata 2007-2011 opracowany został plan zamykania składowisk na Mazowszu. Docelowo jedynym składowiskiem regionalnym w obszarze 4 powiatów: ciechanowskiego, makowskiego, pułtuskiego i przasnyskiego wskazanym do eksploatacji po 2014 r. jest składowisko w Woli Pawłowskiej, które jest wyposażone m.in. w linie do segregacji odpadów, konfekcjonowania zebranych surowców wtórnych. 
W 2007 roku Miasto Przasnysz przystąpiło do Celowego Komunalnego Związku Gmin Regionu Ciechanowskiego. Związek ten zrzesza 27 gmin leżących na terenach 4 powiatów: ciechanowskiego, makowskiego, pułtuskiego i przasnyskiego. Statutowym celem działania związku jest wspólne wykonywanie zadań publicznych w zakresie tworzenia warunków niezbędnych do realizacji kompleksowego regionalnego programu gospodarki odpadami na terenach tworzących Związek. Samorządy 27 gmin należących do Komunalnego Związku Gmin Regionu Ciechanowskiego podjęły formalne uchwały o przystąpieniu do Związku, którego zadaniem będzie budowa Zintegrowanego Systemu Gospodarki Odpadami Komunalnymi dla gmin rejonu ciechanowskiego. Inwestycja ta znalazła się jako projekt na liście Indykatywnego Planu Inwestycyjnego-Projekty kluczowe w ramach RPO WM 2007-2013, w dziale PRIORYTET IV-Inwestycje w ochronę środowiska. Orientacyjny koszt całkowity projektu 88 000 000 zł.

			2.3 3	Energetyka

Elektroenergetyka

	Sieć energetyczna na terenie Przasnysza jest dobrze rozwinięta i stanowi jednolity spójny system. Korzystne położenie województwa mazowieckiego w stosunku do głównych korytarzy sieci energetycznych wysokich napięć stwarza korzystną sytuację dla inwestorów poszukujących dostępu do źródeł energii oraz umożliwia dalszą rozbudowę sytemu. Tym samym stwarza szansę na pełne pokrycie zapotrzebowania na energię elektryczną przez przemysł i gospodarkę komunalną wpływając pozytywnie na bezpieczeństwo energetyczne obszaru Przasnysza. W oparciu o stacje elektroenergetyczne zasilane z Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, na obszarze Miasta pracuje sieć wysokiego napięcia zasilana dwiema liniami napowietrznymi wysokiego napięcia WN -110 kV, sieć średniego napięcia SN - 15kV oraz sieć niskiego napięcia. Od kilku lat zużycie energii na terenie Miasta utrzymuje się na jednakowym poziomie. Wykorzystywana jest moc w wysokości 14 MW, rezerwa kształtuje się na poziomie ok. 27 MW i znacznie przekracza aktualne potrzeby Miasta. Według prognoz średnioterminowych istniejące rezerwy będą wystarczające na zaspokojenie potrzeb Przasnysza do roku 2010.
W celu zabezpieczenia pewności zasilania, stacje transportowe 110kV/15kV pracują w układzie pierścieniowym, co zapewnia dwustronne zasilanie Miasta w energię elektryczną. Obszar Przasnysza obsługiwany jest przez Zakład Energetyczny Warszawa Teren S.A. Rejon Przasnysz.
Przeprowadzono kompleksową modernizację oświetlenia dróg i ulic. Wymieniono wszystkie oprawy oświetleniowe na energooszczędne (oszczędność 40% zużycia energii), wprowadzono wydzielone dla oświetlenia dwutaryfowe liczniki i elektroniczne zegary sterujące uzyskując kolejne 10% oszczędności energii elektrycznej, zastąpiono część linii napowietrznych niskiego napięcia liniami kablowymi. W rezultacie uzyskano około 50% oszczędności z tytułu opłat za energię elektryczną, podniesiono stopień niezawodności oświetlenia, a poprzez to poziom bezpieczeństwa na ulicach Miasta.

Tabela. Struktura linii nn (%)

wyszczególnienie	2006	
Linie napowietrzne	71,6	
Linie kablowe	28,6	

Ciepłownictwo i gaz

Z dostaw ciepłej wody korzysta około 5.000 mieszkańców. Dostawcą zimnej wody jest Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o., natomiast Zakład Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. dostarczoną wodę tylko podgrzewa w urządzeniach technicznych, bez bezpośredniego dostępu gorącej wody jako nośnika energii do podgrzewanej zimnej wody zużywanej przez mieszkańców jako ciepłą wodę centralnie dostarczaną.
Zakłady produkcyjne, obiekty szkolne i użyteczności publicznej korzystają przede wszystkim z ciepła dostarczanego przez ciepłownię miejską oraz z własnych kotłowni zasilanych olejem opałowym lub węglem. Indywidualne źródła ciepła pokrywają około 44% zaopatrzenia w energię cieplną. 
Od 2002 roku ZEC prowadził na terenie całego miasta rozbudowę sieci cieplnej w celu podłączania nowych odbiorców. W latach następnych inwestycje będą nastawione na nowych odbiorców z terenów przyległych do sieci ciepłowniczej. O terminie i kolejności realizacji inwestycji decyduje jej ekonomiczne uzasadnienie.
Dalszy rozwój sieci cieplnej ZEC ograniczony jest limitem przyznanych uprawnień do emisji dwutlenku węgla. 
W przypadku przyszłych potencjalnych możliwości pozyskania środków unijnych i dotacji ze stopą umorzenia co najmniej 75% ZEC rozważa budowę sieci magistralnych w najbardziej oczekiwanych kierunkach jako tzw. uzbrojenie terenu, a następnie przyłączy ciepłowniczych wraz z indywidualnymi węzłami cieplnymi. Docelowo doprowadziłoby to do znacznego ograniczenia niskiej emisji i emisji ogółem, a przez to znacznego poprawienia stanu powietrza atmosferycznego w Przasnyszu.

Tabela. Zmiany stanu długości sieci ciepłowniczej i ich pojemności w Przasnyszu 
opis	stan na 31.12.2006	nowe w 2007 roku	narastająco na 31.12.2007	
	razem	ogółem		razem	ogółem	
długość sieci [m]	magistrale	16 604,20	23 333,7	253,50	16 857,70	23 772,50	
	przyłącza	6 729,50		185,30	6 914,80		
pojemność zładu [m3]	magistrale	483,70	491,40	2,24	485,94	493,99	
	przyłącza	7,70		0,34	8,04		

Miasto Przasnysz nie posiada sieci gazu ziemnego. Do znacznej ilości gospodarstw domowych dostarczany jest gaz propan-butan w butlach. Udział gazu płynnego szacuje się na poziomie 3,5 - 4,5% ogólnego zapotrzebowania na energię cieplną, natomiast oleju opałowego na poziomie 10%.

	2.4 	Infrastruktura techniczna

Drogi

Miasto ma korzystne połączenia komunikacyjne. W Przasnyszu zbiegają się: droga krajowa oraz drogi wojewódzkie łączące Przasnysz z Mławą, Ciechanowem, Ostrołęką, Szczytnem, Pułtuskiem. Przez Przasnysz przebiega także szlak tranzytowy z zachodu na wschód.
	Łączna długość dróg na terenie Miasta wynosi 77,429 km, w tym: 5,715 km dróg krajowych, 7,38 km wojewódzkich, 10,261 km powiatowych i 54,105 km dróg miejskich (130 ulic). 

Podstawowy układ komunikacyjny w mieście tworzą:
- droga krajowa nr 57 Bartoszyce-Pułtusk
- droga wojewódzka nr 544 Brodnica-Ostrołęka
- droga wojewódzka nr 617 Przasnysz-Ciechanów
uzupełnieniem układu podstawowego są drogi powiatowe:
- 3238 W Przasnysz-Gostkowo-Przemiarowo
- 3227 W Przasnysz – Baranowo
- 3213 W Przasnysz Brzeski Kołaki
- 3230 W Sierakowo – Cierpigórz – Przasnysz

Zarządcami dróg na terenie Przasnysza są:
1.	drogi krajowej		 – GDDKiA Rejon Dróg Krajowych w Przasnyszu
2.	dróg wojewódzkich	 – Mazowiecki Zarząd Dróg Wojewódzkich w Warszawie Rejon - Drogowy 
w Ciechanowie oraz Rejon Drogowy w Ostrołęce z siedzibą w Czerwinie
3.	dróg powiatowych	 – Zarząd Dróg Powiatowych w Przasnyszu
4.	dróg miejskich		 – Burmistrz Przasnysza

Głównym ciągiem komunikacyjnym o znaczeniu ponadregionalnym jest droga krajowa nr 57, przebiegająca przez miasto z północy na południe. Pozostałe ciągi drogowe włączone są do drogi krajowej na rondzie w centrum miasta.
Drogi powiatowe przebiegają przez północną i południową część miasta i włączone są do układu podstawowego w pobliżu centrum miasta.
Wszystkie ciągi drogowe wymienione wyżej prowadzą ruch do centrum miasta, co powoduje zatłoczenie na głównych ulicach miasta oraz ma negatywny wpływ na tereny sąsiednie.
Utrudnienia przejazdu przez miasto powodują, że niektóre drogi gminne (Al. Wojska Polskiego, ul. Orlika, ul. Przemysłowa, ul. Kolejowa i Aleja Jana Pawła II) mające połączenie z głównym układem drogowym na obrzeżach miasta są wykorzystywane jako połączenia pozwalające ominąć zatłoczone centrum. W rzeczywistości drogi te stanowią część podstawowego układu komunikacyjnego w Przasnyszu.
	Istniejący w Przasnyszu węzeł drogowy posiada wysoki stopień kolizyjności. Intensywność ruchu na drodze krajowej 57 powoduje wzrost zagrożenia bezpieczeństwa w układzie ulicznym Miasta oraz obniża drożność ruchu tranzytowego. Niezależnie od rozbudowy elementów zewnętrznego układu komunikacyjnego, duże znaczenie posiada usprawnienie systemu ulicznego Przasnysza przez jego modernizację oraz wzbogacenie wewnętrznej struktury – dotyczy to zarówno ulic głównych, zbiorczych, jak i lokalnych.

Drogi miejskie z podziałem na nawierzchnie
- bitumiczna				26,920 km
- żwirowa i tłuczniowa			23,259 km
- z kostki brukowej betonowej		0,662 km
- gruntowa				3,264 km
W ciągach komunikacyjnych dróg gminnych znajdują się 4 mosty oraz dwie kładki dla ruchu pieszego.
Ulice w mieście posiadają 37,135 km chodników, z podziałem na nawierzchnie:
- bitumiczną lub z płytek chodnikowych		30 km
- z kostki brukowej betonowej			7,135 km

Wykonanie nawierzchni bitumicznej w latach 2005-2007,
w tym:	2,127 km	
-	Sadowa	789 m	
-	Orlika	304 m	
-	Gdańska	449 m	
-	Prusa	162 m	
-	Norwida	91 m	
-	Lotników	332 m	

W wyniku uchwalonych nowych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla osiedli „Waliszewo” i „Północ” miastu przybędzie około 4 km nie urządzonych pasów drogowych.
W wyniku będących w opracowaniu nowych planów na „Waliszewo cz. B”, „Orlika”, „Przyszpitalna”, „Błonie”, „Południe cz. A” – przybędzie kolejne 4 km nie urządzonych pasów drogowych. Dane te obrazują skalę problemu z zakresu infrastruktury drogowej, z którym Miasto będzie się borykać w najbliższych latach.
	Miasto posiada program „Ewidencja dróg 2005” oraz program „Pasaż” do wydawania decyzji na zajęcie pasa drogowego w celu wykonywania robót.
W opracowaniu jest koncepcja odprowadzenia wód opadowych z terenów objętych miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz koncepcja powiększenia układu komunikacyjnego na terenie miasta. 

W centrum miasta brak jest ciągów ścieżek rowerowych, które mogłyby być alternatywą dla stale wzrastającej liczby pojazdów mechanicznych. 
Uciążliwością dla mieszkańców jest niewystarczająca liczba miejsc parkingowych, szczególnie w centrum miasta. Dotyczy to również dojazdów zaopatrzeniowych do punktów handlowo-usługowych.

Linie kolejowe i inne środki transportu

Przez teren Miasta nie przebiega szerokotorowa linia kolejowa. Kolej wąskotorowa ma potencjalny walor wykorzystania jej do celów turystycznych. Może być np. elementem regionalnego projektu turystycznego dla północno-wschodniej części województwa mazowieckiego. Istotnym elementem komunikacji zbiorowej na terenie powiatu są zatem połączenia autobusowe, które obsługiwane są przez PPKS w Przasnyszu oraz innych przewoźników PKS, w tym prywatnych.

Telekomunikacja

	W latach 1995-99 przeprowadzono kompleksową telefonizację Miasta. Stan sieci pod względem technicznym ocenia się jako dobry. Łączna liczba abonentów TP SA na dzień 31 grudnia 2006r. wynosi 6157. W stosunku do lat ubiegłych zmalała, co jest spowodowane wejściem na rynek innych operatorów. Dodatkowe możliwości stwarza szeroka oferta operatorów telefonii komórkowej Orange, Era, Play oraz Plus GSM.
	Na terenie Miasta zlokalizowany jest jeden Urząd Pocztowy i jedna Agencja Pocztowa.

Sieci teleinformatyczne w Przasnyszu (Internet)

Przasnysz, tak jak teren całego powiatu przasnyskiego, jest białą plamą na mapie obszarów zinformatyzowanych. Przyczyną jest słabo rozwinięta sieć teleinformatyczna, niska dostępność oraz stosunkowo wysoka cena usług internetowych.
Dystrybucja Internetu odbywa się drogą kablową, radiową oraz za pośrednictwem sieci komórkowej. Wśród pierwszej grupy dostawców internetu znajduje się TP S.A., świadcząca usługi Dial Up (dostęp wdzwaniany za pomocą modemu), stałego dostępu do Internetu (SDI) oraz internet szerokopasmowy (ADSL), a także operatorzy alternatywni oferujący stałe łącza internetowe za pośrednictwem infrastruktury abonenckiej TP S.A. (m.in. NETIA, TELE 2, DIALOG). W Przasnyszu działa również telewizja kablowa Multimedia Polska S.A. oferująca internet wraz z ofertą telewizyjną. Prędkość transferu, jaką oferują użytkownikom indywidualnym powyższe podmioty wynosi od 128 kb/s do 6 mb/s. Często jednak przepustowość łącza jest ograniczona i uzależniona od infrastruktury technicznej. W praktyce niemożliwe jest uzyskanie przez indywidualnych użytkowników prędkości wyższej niż 2 mb/s. 
Internet w Przasnyszu jest także dystrybuowany drogą radiową przez lokalnych operatorów. Wiodącą rolę w obszarze bezprzewodowego internetu pełni firma Matcom, świadcząca usługi w północnej części województwa mazowieckiego oraz w województwie warmińsko-mazurskim, w tym w Przasnyszu. Pozostali dostawcy, głównie firmy TABISOFT oraz ELROB, oferują łącza internetowe przy okazji działalności handlowej i usługowej. Zakres przepustowości zawiera się, podobnie jak w przypadku sieci kablowych, od 64 kb/s do 2 Mb/s. Bezprzewodowy dostęp do internetu oferowany jest także przez operatorów sieci komórkowych działających w Przasnyszu – ERA GSM, ORANGE, PLUS GSM. Z informacji uzyskanych u poszczególnych operatorów wynika, że oferowane przez nich prędkości internetu na terenie miasta wahają się od 56 kb/s do najwyżej 300 kb/s. Jest to zatem 7 razy mniej, niż najwyższe prędkości oferowane przez innych operatorów. 

Tabela. Maksymalne i minimalne prędkości transferu danych oferowane przez operatorów w Przasnyszu.
Rodzaj operatora	Prędkość minimalna	Prędkość maksymalna	
TP S.A.	56 kb/s (modem)	2048 kb/s	
Pozostali operatorzy działający na łączach TP S.A.	512 kb/s	2048 kb/s	
Multimedia Polska S.A.	128 kb/s	1024 kb/s	
Operatorzy radiowi (Matcom, Tabisoft, Elrob)	128 kb/s	1024 kb/s	
Operatorzy sieci komórkowych	56 kb/s	270 kb/s	
Źródło: opracowanie własne na podstawie informacji uzyskanych we wskazanych firmach

Problemy:
•	Ograniczona przepustowość łącza – w przypadku wszystkich operatorów działających w Przasnyszu występują ograniczenia prędkości oferowanego internetu. W przypadku operatorów kablowych, pośrednio także radiowych, ograniczenia wynikają z możliwości technicznych centrali TP S.A. zlokalizowanej w Przasnyszu. Pomimo, że oficjalna oferta umożliwia uzyskanie łącza o prędkości 6 Mb/s, możliwa do uzyskania prędkość jest trzy razy mniejsza – 2 Mb/s. Szybsze łącza są możliwe dla firm i klientów instytucjonalnych, do których sygnał internetowy doprowadzany jest z wykorzystaniem światłowodu. Korzystają z tego przede wszystkim instytucje oraz firmy komputerowe, zajmujące się m.in. dystrybucją internetu, a więc także operatorzy sieci radiowych. Ograniczenia szybkości łącza w TP S.A. przekładają się zatem na ich możliwości techniczne. W przypadku operatorów komórkowych, szybkość internetu jest uzależniona od stacji bazowych i infrastruktury nadawczo-odbiorczej. W Przasnyszu nie ma jeszcze telefonii „trzeciej generacji” opartej na nowoczesnych rozwiązaniach transferu danych, zatem szybkość internetu jest nawet 7 razy mniejsza niż w przypadku innych form jego dostarczania.
•	Operatorzy alternatywni (m.in. NETIA, TELE 2, DIALOG) dystrybuują sygnał internetowy w Przasnyszu za pośrednictwem infrastruktury abonenckiej TP S.A. Istnieje zatem konieczność posiadania aktywnej linii telefonicznej, co wiąże się z opłatą abonamentową. W przeciwnym razie użytkownicy, którzy chcą korzystać z ich usług muszą wnosić opłatę za dzierżawę łącza. 
•	W niektórych rejonach Przasnysza odbiór internetu drogą radiową lub kablową jest niemożliwy. Dzieje się tak w szczególności w nowopowstałych osiedlach oraz na obrzeżach miasta, gdzie operatorzy często nie są zainteresowani budową bądź modernizacją infrastruktury technicznej.  
•	W przypadku korzystania z internetu w ramach sieci komórkowych istnieje konieczność zakupu dodatkowych urządzeń.
•	Cena dostępu do internetu, choć spadła w ciągu ostatnich kilku lat, jest wciąż wysoka. Koszty usługi dostępu do internetu w Polsce, w porównaniu do średniego wynagrodzenia, są dużo wyższe niż w krajach Europy Zachodniej.
•	W przypadku radiowego internetu jakość i moc sygnału uzależniona jest od warunków atmosferycznych, rzeźby terenu oraz położenia budynków oraz drzew na linii odbioru internetu.
•	Konieczność związania się umową na czas określony (12, 24 lub 36 miesięcy) w przypadku chęci korzystania z preferencyjnych cen za usługi internetowe. 

	Dla wspomagania rozwoju gospodarczego, niwelowania barier technologicznych i kreowania pozytywnego wizerunku miasta podejmowane powinny być działania ułatwiające mieszkańcom dostęp do internetu. Jednym z rozwiązań jest umożliwienie mieszkańcom bezprzewodowego dostępu.
Bezprzewodowy dostęp do sieci nie jest jeszcze technologią powszechną w Polsce. Oparty może być na bezprzewodowej technologii WiMAX. Zasięg od nadajnika wynosi aż 50 km, a maksymalna prędkość 75Mb/s. Sygnał może być odbierany za pomocą mało skomplikowanych urządzeń odbiorczych. Jakość sygnału nie jest uzależniona od warunków atmosferycznych, przeszkód terenowych lub rzeźby terenu. 

	2.5	Własności terenów

Tabela. Struktura własnościowa gruntów położonych na obszarze objętym wdrażaniem Planu Rozwoju Lokalnego (na dzień 1.01.2007r.)
L.p.	Wyszczególnienie gruntów	powierzchnia w ha	
1.	Powierzchnia ogólna miasta Przasnysza	2.516	
2.	Grunty SP z wyłączeniem gruntów przekazanych w użytkowanie wieczyste	96	
3.	Grunty SP przekazane w użytkowanie wieczyste	35	
4.	Grunty gmin i zw. międzygmin. z wyłączeniem gruntów przekazanych w użytkowanie wieczyste	112	
5.	Grunty spółek SP, przedsiębiorstw państwowych i 
innych państwowych osób prawnych	1	
6.	Grunty gmin i zw. międzygmin. przekazane w użytkowanie wieczyste	76	
7.	Grunty osób fizycznych	2077	
8.	Grunty spółdzielni	7	
9.	Grunty kościołów i związków wyznaniowych	17	
10.	Grunty powiatów z wyłączeniem gruntów przekazanych w użytkowanie	82	
11.	Grunty województw z wyłączeniem gruntów przekazanych w użytkowanie	1	
12.	Inne nie wymienione wyżej	12	
Źródło: Starostwo Powiatowe w Przasnyszu

	2.6	Gospodarka

			2.6 1	Struktura podmiotów gospodarczych

W dniu 31 grudnia 2006 r. w Ewidencji Działalności Gospodarczej w Urzędzie Miasta w Przasnyszu zarejestrowanych było 1188 podmiotów należących do sektora prywatnego. W tym działalność handlową prowadziło 504 firm (42,42%), usługową 544 (45,79%), transportową 70 firm (5,89%), produkcyjną 52 (4,38%), gastronomiczną 18 przedsiębiorców (1,52%) Działalność osób fizycznych stanowiła dominującą formę prawną podmiotów. Na terenie Miasta działa również: 9 spółek prawa handlowego w tym 1 spółka prawa handlowego z udziałem zagranicznym,1 przedsiębiorstwo państwowe oraz 9 spółdzielni.
Dominującymi branżami są: usługi i handel.

Tabela. Podmioty gospodarcze w ewidencji działalności gospodarczej w Przasnyszu wg branż - stan na 31 grudnia 2006 r.
Rodzaj działalności	Liczba	
Produkcja	52	
Usługi	544	
Handel	504	
Gastronomia	18	
Transport	70	
Źródło: UM Przasnysz,

Tabela. Podmioty gospodarki narodowej w Przasnyszu wg form prawnych - stan w dniu 31 grudnia 2006 roku.
Sektor publiczny	15	
Przedsiębiorstwa państwowe	1	
Spółdzielnie	9	
Spółki jawne	10	
Spółki z udziałem kapitału zagranicznego	1	
Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością	12	
Spółki akcyjne	2	
Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą	1188	
Źródło: UM Przasnysz,

W dniu 31 grudnia 2006 roku, w Przasnyszu działalność handlowa prowadzona była przez 116 sklepów. Na jeden sklep przypadało średnio 153,6 osoby. W województwie mazowieckim w 2006 r. na jeden sklep przypadało 103 osoby. 
Dodatkowo funkcjonowały dwa targowiska stałe o łącznej powierzchni 19.554 m2, na których działały 44 stałe punkty sprzedaży drobno-detalicznej (w tym 4 na targowiskach czynnych codziennie). 

W mieście obserwuje się rozwój wszystkich form handlu. Konkurencja w branży spowodowała dużą różnorodność funkcjonujących placówek od sklepów specjalistycznych po wielobranżowe markety. W sferze usług dominują branże tradycyjne, a szczególnie branża budowlana.

Tabela. Przedsiębiorczość w Przasnyszu
Rok	Ilość podmiotów gosp. na 1000 mieszkańców w wieku produkcyjnym	
2003	99,23	
2004	95,01	
2005	95,78	
2006	93,89	
Źródło: UM Przasnysz,

	Wskaźnik przedsiębiorczości mierzony ilością podmiotów gospodarczych (zarejestrowanych w ewidencji działalności gospodarczej) przypadającą na 1000 mieszkańców w wieku produkcyjnym w okresie od 2003 do 2006 roku zmalał z 99,23 do 93,89.

Tabela. Przedsiębiorczość w Przasnyszu na tle woj. mazowieckiego
Wyszczególnienie	Ilość mieszkańców	Ilość podmiotów gosp.	Ilość podmiotów gosp. na 1000 mieszkańców	
woj. mazowieckie	5 171 702	443 204	85,70	
region ciechanowsko-płocki	626 351	33 735	53,86	
region ostrołęcko-siedlecki	749 727	42 730	56,99	
Przasnysz	17 823	1188	66,66	
Źródło: UM Przasnysz, GUS

	Wskaźnik przedsiębiorczości mierzony ilością podmiotów gospodarczych na 1000 mieszkańców dla miasta Przasnysza jest niższy niż w województwie mazowieckim (wskaźnik wojewódzki zawyża Warszawa). Jest natomiast wyższy niż w regionie ciechanowsko-płockim i ostrołęcko-siedleckim

Do podmiotów z terenu miasta kreujących największą ilość miejsc pracy należą:
a)	KROSS S.A. – producent rowerów,
b)	ABB Sp. z o.o. O/Przasnysz – producent aparatury rozdzielczej,
c)	Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Przasnyszu S.A.- przewóz osób,
d)	„Wimest” – producent zbiorników hydroforowych, automatów wodociągowych,
e)	 „Jumida” – hurtownia opakowań jednorazowych, naczyń, worków,
f)	„Gama”. Sp. j. - sprzedaż wyrobów elektroinstalacyjnych.
g)	SPZZOZ w Przasnyszu
h)	Instytucje bankowe i ubezpieczeniowe
i)	Instytucje publiczne
j)	Jednostka Wojskowa 
k)	pozostałe firmy sektora prywatnego

			2.6 2	Bezrobocie

	Na dzień 31 grudnia 2006 roku w mieście Przasnyszu zarejestrowanych pozostawało 1125 bezrobotnych. Wśród bezrobotnych przeważają kobiety w liczbie 659 i stanowią 58,6% ogółu bezrobotnych z terenu miasta.

Tabela. Liczba bezrobotnych w gminach powiatu przasnyskiego.

GMINA	1999	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	
Miasto
Przasnysz	1581	1843	1903	1920	1718	1562	1348	1125	
Miasto i Gmina
Chorzele	817	816	864	955	895	959	857	688	
Gmina
Czernice Borowe	249	324	348	358	338	317	298	233	
Gmina
Jednorożec	687	797	882	922	899	879	719	609	
Gmina Krasne	248	294	322	355	361	343	343	294	
Gmina
Krzynowłoga
Mała	219	240	257	280	255	276	270	205	
Gmina Przasnysz	625	694	769	800	732	669	612	482	

W stosunku do grudnia 2005 roku stan bezrobocia rejestrowanego w Mieście uległ poprawie. Liczba osób bezrobotnych zmalała o 223 osoby. Prawo do pobierania zasiłku (na dzień 31.12.2006r.) przysługiwało tylko 164 osobom bezrobotnym (w tym 60 kobietom). 

Tabela. % wskaźnik stopy bezrobocia w Przasnyszu liczony stosunkiem ilości osób bezrobotnych do ilości osób w wieku produkcyjnym.
Rok	Osoby w wieku
produkcyjnym
kobiety: 18-59 lat
mężczyźni: 18-65 lat	Liczba bezrobotnych	Stopa bezrobocia	
1999	12057	1581	13,11 %	
2000	12356	1843	14,91 %	
2001	12236	1903	15,55 %	
2002	12435	1920	15,44 %	
2003	12597	1718	13,64 %	
2004	12714	1562	12,29 %	
2005	12696	1348	10,62 %	
2006	12653	1125	8,89 %	

Struktura bezrobotnych 

Tabela. Liczba bezrobotnych w Przasnyszu według wykształcenia - w dniu 31 grudnia 2006 roku.
wykształcenie	ilość	udział % w ogólnej liczbie bezrobotnych	
Wyższe	81	7,2 %	
Policealne i średnie zawodowe	320	28,4 %	
Średnie ogólnokształcące	133	11,8 %	
Zasadnicze zawodowe	246	21,9 %	
Gimnazjalne i podstawowe	345	30,7 %	
Razem:	1125	100 %	

	Z analizowanych danych osób bezrobotnych wynika, że poziom wykształcenia jest istotnym czynnikiem wpływającym na status osób pozostających bez pracy. Bezrobocie dotyczy w mniejszym stopniu osób o wysokich kwalifikacjach zawodowych. Największe problemy z podjęciem pracy mają osoby o niskim poziomie wykształcenia, bez kwalifikacji pożądanych na rynku pracy. W końcu grudnia 2006, w rejestrach PUP szczególnie liczna jest grupa osób bezrobotnych z wykształceniem policealnym i średnim zawodowym (stanowią 28,4% ogółu) oraz z zasadniczym zawodowym (stanowią 21,9% ogółu). Najmniejszy odsetek stanowią osoby z wykształceniem wyższym (7,2% ogółu) oraz ze średnim ogólnym (11,8% ogółu zarejestrowanych). Najbardziej liczną grupą bezrobotnych w mieście są osoby posiadające niskie kwalifikacje zawodowe (30,7% ogółu).

Tabela. Bezrobotni wg grup wiekowych (stan w dniu 31 grudnia 2006)
wiek	liczba osób	
poniżej 25 lat	251 osób	
od 25 do 34	299 osób	
od 35 do 44	216 osób	
od 45 do 54	283 osoby	
55 lat i wyżej	76 osób	

Ze statystyk wynika, że dominującą grupę bezrobotnych w Mieście stanowią osoby w przedziale wiekowym 25-34 lata (26,6 %). Liczba bezrobotnych w przedziale 45-54 lata również stanowi poważny odsetek, bo aż 25,1 % ogółu zarejestrowanych. Najmniejszy procent stanowią bezrobotni w przedziale 55 lat i powyżej (6,7%). 

Tabela. Czas pozostawania bez pracy 
czas	odsetek bezrobotnych 	
do 1 miesiąca  	11,4 %	
1-3 miesięcy  	20,5 %	
3-6 miesięcy  	15,6 %	
6-12 miesięcy  	11,4 %	
12-24 miesięcy  	14,2 %	
pow. 24 miesięcy	26,9 %	

Ważną informacją charakteryzującą sytuację wśród bezrobotnych jest długość okresu, przez który pozostają bez pracy. Niepokojącym jest fakt, iż osoby długotrwale bezrobotne (pozostające bez pracy powyżej 12 miesięcy), wg stanu na koniec grudnia 2006 r. w liczbie 463 osób, stanowią prawie połowę rejestru ewidencji wszystkich osób bezrobotnych (41,1%). Uwagę zwraca również fakt, że wśród poszukujących pracę większość stanowią kobiety posiadające relatywnie wyższe kwalifikacje od mężczyzn z tych samych grup wiekowych.

Najbardziej charakterystycznymi cechami bezrobocia w Przasnyszu (na dzień 31 grudnia 2006 roku) są:
-znaczny udział bezrobotnych pozostających bez pracy powyżej 24 miesięcy (w liczbie 463 osób stanowiących 41,1% ogółu zarejestrowanych),
-utrzymujący się od lat zwiększony udział kobiet w ogólnej liczbie bezrobotnych (stanowią 58,6% ogółu zarejestrowanych),
-znaczny udział osób z wykształceniem policealnym i średnim zawodowym oraz zasadniczym zawodowym w ogólnej liczbie bezrobotnych (stanowią 28,4 % ogółu zarejestrowanych),
- wysoki udział osób nie posiadających wykształcenia w ogólnej liczbie bezrobotnych (stanowią 30,7 % ogółu zarejestrowanych)

			2.6 3	Instytucje otoczenia biznesu

W mieście brak firm konsultingowych i doradczych dla przedsiębiorców, dysponujących dobrze przygotowaną kadrą między innymi w zakresie pozyskiwania środków z funduszy europejskich. Istnieje też potrzeba sformalizowania i rozwoju współpracy pomiędzy przedsiębiorcami, organizacjami pozarządowymi i innymi instytucjami. 

	2.7	Sfera Społeczna.

			2.7.1	Struktura demograficzna

Ludność Miasta Przasnysza w 2007r. liczyła 17 726 mieszkańców (w tym 48 % mężczyźni, 52 % kobiety). 

Tabela. Charakterystyka ludności w Przasnyszu w latach 1996- 2007.

Rok	Ogólna liczba ludności	Osoby w wieku
przedprodukcyjnym
0-17 lat 

(udział w %)	Osoby w wieku
produkcyjnym
kobiety: 18-59 lat
mężczyźni: 18-65 lat
(udział w %)	Osoby w wieku
poprodukcyjnym

(udział w %)	
1996	ogółem = 18.076	4.473 (24,75%)	11.924 (65,97%)	1.679 (9,29%)	
1997	ogółem = 18.111	4.699 (25,95%)	11.813 (65,23%)	1.599 (8,83%)	
1998	ogółem = 18.109	4.538 (25,06%)	11.923 (65,84%)	1.648 (9,10%)	
1999	ogółem = 18.114	4.360 (24,07%)	12.057 (66,56%)	1.697 (9,37%)	
2000	p.st*17.743 +
p.cz*. 350 = 18.093 	3.849 (21,27%)	12.356 (68,29%)	1.888 (10,43%)	
2001	p.st* 17.710 +
p.cz*. 340 = 18.050 	4.026 (22,30%)	12.236 (67,79%)	1.788 (9,91%)	
2002	p.st. 17.657 +
p.cz. 241 = 17.898	3.490 (19,50%)	12.435 (69,48%)	1.973 (10,02%)	
2003	p. st. 17.562 +
p.cz. 445 = 18.007	3.391 (18,83%)	12.597 (69,96%)	2.019 (11,21%)	
2004	p.st*. 17.544 +
p.cz*. 549 = 18.093 	3.337 (18,44%)	12.714 (70,27%)	2.042 (11,28%)	
2005	p.st. 17.507 +
p.cz. 474 = 17.981	3.224 (17,93%)	12.696 (70,60%)	2.061 (11,46%)	
2006	p. st. 17.346 +
p.cz. 477 = 17.823	3.094 (17,35%)	12.653 (70,99%)	2.076 (11,64%)	
2007	p. st. 17.286 +
p. cz. 440 = 17.726	3.581 (20,20%)	11.769 (66,39%)	2.376 (13,40%)	
*p. st. – pobyt stały
*p. cz.- pobyt czasowy, Źródło: USC Przasnysz

	Ważnym miernikiem charakteryzującym przebieg procesów demograficznych jest ogólne saldo migracji. Dla Przasnysza saldo migracji w latach:
2000 wyniosło –  + 8 osób,
2001 wyniosło –  + 26 osób,
2002 wyniosło –  - 24 osoby,
2003 wyniosło –  - 23 osoby,
2004 wyniosło –  - 7 osób,
2005 wyniosło –  - 46 osób,
2006 wyniosło –  - 15 osób,
2007 wyniosło –  - 48 osób
i było ujemne, co świadczy o odpływowym charakterze tego obszaru.
Tabela. Urodzenia żywe, zgony 2004 - 2007.

Rok	2004	2005	2006	2007*	
Urodzenia żywe	169	188	173	168	
Zgony	163	152	176	185	
*Dane za 2007r mogą ulec zmianie ze względu na jeszcze nie sporządzone akty
Źródło: USC Przasnysz

	W roku 2007 r. przyrost naturalny (różnica między liczbą urodzeń żywych i liczbą zgonów w danym okresie) był ujemny (17 osób). 
	Wpływ zmian demograficznych na gospodarkę jest negatywny. Sytuacja pogarsza się od lat - społeczeństwo kraju starzeje się, rodzi się coraz mniej dzieci. 
Według szacunków GUS (PROGNOZA LUDNOŚCI stan na dzień 31 XII 2005), prognoza ludności województwa i powiatu wygląda następująco (w tys. osób):

	2006	2010	2015	2020	2025	2030	
Polska	38 125,5	37 899,2	37 625,9	37 228,8	36 598,0	35 693,0	
Woj. mazowieckie	5 171,7	5 165,1	5 181,9	5 181,9	5 147,0	5 070,7	
Powiat przasnyski	52,9	52,4	52,1	51,7	51,3	50,7	

	Powyższe tendencje są zauważalne również w Przasnyszu. W ciągu ostatnich pięciu lat saldo migracji w Przasnyszu jest ujemne i wynosi 163 osoby. 
		Kierunki dalszego rozwoju Przasnysza są ściśle związane z przewidywanym tempem przyrostu i strukturą wieku ludności kraju. Zgodnie z prognozami GUS do 2030 roku liczba ludności Polski spadnie o 6,38%, województwa mazowieckiego spadnie o 1,95% a dla powiatu przasnyskiego spadnie o 4,16 %. Zgodnie z tym należy przewidywać, że do roku 2030 liczba ludności w Przasnyszu będzie również malała.

Procesy demograficzne w mieście charakteryzują się podobnymi tendencjami jak w całym kraju – spadek liczby urodzeń, stałe zmniejszanie się liczby osób w wieku przedprodukcyjnym (wyjątkiem jest 2007r.), systematyczny wzrost liczby osób w wieku poprodukcyjnym. Niepokojącym miernikiem charakteryzującym przebieg procesów demograficznych w mieście jest utrzymujące się od sześciu lat ujemne saldo migracji. 
Obecny stan ludności oraz obserwowane tendencje będą w dużym stopniu wyznaczały kierunki przeobrażeń demograficznych w mieście. Dalszy rozwój Przasnysza jest ściśle powiązany z przewidywanym tempem przyrostu i strukturą wieku ludności. W ciągu najbliższych kilku lat wzrastać będzie liczebność osób w wieku produkcyjnym, po czym będzie się ona zmniejszać (w 2007r już spadła w stosunku do 2006r.), co z jednej strony złagodzi presję na rynek pracy, lecz z drugiej strony może powodować problemy, szczególnie dla systemu pomocy i zabezpieczeń społecznych

			2.7.2	Edukacja

Struktura zatrudnienia i liczba uczniów w szkołach i placówkach oświatowych publicznych, dla których organem prowadzącym jest Miasto Przasnysz przedstawia się następująco:

Tabela. Nauczyciele według poziomu wykształcenia w roku szkolnym 2007/2008

Wykształcenie	Pełnozatrudnieni	Niepełnozatrudnieni	
Tytuł zawodowy magistra z przygotowaniem pedagogicznym	169	7,38	
Tytuł zawodowy licencjata z przygotowaniem pedagogicznym	3	0	
Kolegium nauczycielskie, kolegium jęz. obcych	0	0,66	
Pozostałe kwalifikacje (Studium Wychowania Przedszkolnego)	5	0	
Razem	177	8,04	

Tabela. Nauczyciele według stopni awansu zawodowego

Stopień awansu zawodowego	Pełnozatrudnieni	Niepełnozatrudnieni	
Nauczyciel stażysta	5	3,44	
Nauczyciel kontraktowy	18	0,75	
Nauczyciel mianowany	30	2,21	
Nauczyciel dyplomowany	124	1,64	
Razem:	177	8,04	

Tabela. Liczba dzieci uczęszczających do przedszkoli publicznych i niepublicznych na terenie miasta Przasnysza 

L.p.	Nazwa Przedszkola	Liczba uczniów	
1.	Miejskie Przedszkole nr.1 im. Marii Kownackiej	156	
2.	Miejskie Przedszkole nr.2 z Oddz. Integracyjnymi	104	
3.	Niepubliczne Przedszkole, ul. Makowska	160	
4.	Niepubliczne Przedszkole, ul. Słowackiego	52	
5.	Niepubliczne Przedszkole, ul. Zaciszna	34	
6.	Prywatny Oddział Przedszkolny	18	
7.	Oddział Przedszkolny przy SP nr 2	52	
Razem	576	

Oświatowe placówki publiczne i niepubliczne we wszystkich poziomach kształcenia (dane na rok szkolny 2007/2008).

Szkolnictwo publiczne

Publiczne szkolnictwo podstawowe
•	Szkoła Podstawowa Nr 1 z oddziałami integracyjnymi - 733
•	Szkoła Podstawowa Nr 2 - 540
•	Szkoła Podstawowa Specjalna funkcjonująca w strukturach Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Przasnyszu – 25 uczniów.

Publiczne szkolnictwo, gimnazjalne 
•	Publiczne Gimnazjum im. Noblistów Polskich - 739
•	Gimnazjum Specjalne funkcjonujące w strukturach Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Przasnyszu – 35 uczniów.

Tabela. Przewidywalna liczba uczniów w szkołach podstawowych i gimnazjum w latach 2007-2014.

Rok szkolny	Liczba uczniów w szkołach podstawowych	Liczba uczniów w gimnazjum	
2007/2008	1298	754	
2008/2009	1279	741	
2009/2010	1235	723	
2010/2011	1231	676	
2011/2012	1178	682	
2012/2013	1134	673	
2013/2014	1116	652	

Publiczne szkolnictwo ponadgimnazjalne

L.p.	Nazwa szkoły	Typ szkoły	Profil kształcenia	Liczba uczniów	Liczba nauczycieli	
1.	Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych
w Przasnyszu	Liceum Ogólnokształcące	

-

	259	Pełnozatrudnieni-98
Niepełnozatrudnieni-11

Razem – 109	
		Liceum Profilowane	ekonomiczno – administracyjny	192		
			socjalny			
		Technikum		1475		
		Zasadnicza Szkoła Zawodowa		295		
2.	Zespół Szkół Licealnych
w Przasnyszu	Liceum Ogólnokształcące		716	Pełnozatrudnieni-38
Niepełnozatrudnieni-7

Razem – 45	
3.	Specjalny Ośrodek
Szkolno-Wychowawczy
w Przasnyszu	Szkoła przysposabiająca do pracy		7	Pełnozatrudnieni-16
Niepełnozatrudnieni-9

Razem – 25	
		Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna		36		

Publiczne szkolnictwo policealne

L.p.	Nazwa szkoły	Typ szkoły	Profil kształcenia	Liczba uczniów	Liczba nauczycieli	
1	Zespół Medycznych Szkół Policealnych	Medyczna Szkoła Policealna	ratownik medyczny
 dietetyk
technik fizjoterapii
 terapeuta zajęciowy opiekunka dziecięca opiekunka środowiskowa opiekun w dps
	214	41	
		Medyczna Szkoła Policealna
dla Dorosłych				

Szkolnictwo niepubliczne

1.Niepubliczna Szkoła z Oddziałami Przedszkolnymi realizująca Program Rehabilitacji w Przasnyszu (AGA)
-	liczba uczniów – 24 w szkole podstawowej oraz 6 dzieci w ramach przedszkola.
2.Gimnazjum Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Przasnyskiej (szkoła niepubliczna z uprawnieniami szkoły publicznej).
-	liczba uczniów – 27
3.Niepubliczne Gimnazjum dla Dorosłych (szkoła z uprawnieniami szkoły publicznej utworzona w 2005 r.)
-	liczba uczniów – 20

4.Niepubliczne Centrum Kształcenia „Edukator” w Przasnyszu

Tabela. Niepubliczne Centrum Kształcenia „Edukator” w Przasnyszu.
L.p.	Profil	Liczba uczniów	
1.	Szkoła Policealna dla Dorosłych	180	
2.	Technikum Uzupełniające dla Dorosłych	198	
3.	Technikum dla Dorosłych na podbudowie gimnazjum	179	
4.	Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych	62	
5.	Liceum Ogólnokształcące Uzupełniające dla Dorosłych	37	

5.Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w Przasnyszu
-	liczba uczniów – 12
6.Liceum Ogólnokształcące Uzupełniające dla Dorosłych w Przasnyszu
-	liczba uczniów – 38
7.Policealna Szkoła Zawodowa w Przasnyszu – kierunek – technik fryzjerstwa
-	liczba uczniów – 14

Szkolnictwo wyższe

L.p.	Nazwa szkoły	kierunki kształcenia,
specjalności	Liczba studentów	Liczba nauczycieli	
1	Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie - Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny Międzywydziałowego Studium Gospodarki Przestrzennej - studia zaoczne	Gospodarka Przestrzenna

w ramach dwóch specjalności:
-systemy informacji przestrzennej,
- zagospodarowanie obszarów wiejskich	
190

(w tym 22 Przasnyszan)
	
39

(w tym 11 profesorów)
	
2	Wyższa Szkoła Języków Obcych w Świeciu - Wydział Zamiejscowy w Przasnyszu	-filologia angielska 
-filologia rosyjska	80
(w tym 10 Przasnyszan)	10	

Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny Międzywydziałowego Studium Gospodarki Przestrzennej SGGW w Warszawie działa w Przasnyszu od roku 2000. Są to czteroletnie studia licencjackie w systemie zaocznym.
Od początku istnienia liczba kształcących się studentów (łącznie z osobami z naboru na rok akademicki 2006/2007) wyniosła ok. 460 osób. Do roku akademickiego 2003/2004 studia kończyły się tytułem inżyniera. Aktualnie studia kończą się licencją.
Do 2006 roku zajęcia odbywały się w pomieszczeniach Liceum Ogólnokształcącego i Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych. Aktualnie SGGW mieści się w nowym budynku Urzędu Miasta Przasnysza przy ul. Kilińskiego 2. Warunki te są zadawalające dla potrzeb studentów i wykładowców.

W czerwcu 2007 roku powstała Wyższa Szkoła Języków Obcych w Świeciu - Wydział Zamiejscowy w Przasnyszu - pierwsza w Przasnyszu prywatna szkoła wyższa. WSJO mieści się w wyremontowanym budynku przy ul. Szosa Ciechanowska. Warunki te są zadawalające dla potrzeb studentów i wykładowców, a przede wszystkim umożliwiają dalszy rozwój Uczelni.
Uczelnia kształci studentów w specjalnościach: filologia angielska, filologia angielska z technologią informacyjną lub filologią rosyjską oraz filologia rosyjska z filologią angielską, w systemie zaocznym. Studia trwają trzy lub cztery lata. Absolwent WSJO, w wyniku złożenia egzaminu licencjackiego, otrzymuje dyplom ukończenia wyższych studiów zawodowych z tytułem licencjata z zakresu filologii angielskiej lub rosyjskiej.

			2.7.3	Ochrona zdrowia

	Usługi zdrowotne mieszkańcom powiatu, w tym Przasnysza świadczą: Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej (w tym m. inn.: Szpital Powiatowy, Przychodnia Zdrowia i Pogotowie Ratunkowe), 4 niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej, 6 prywatnych gabinetów stomatologicznych oraz 40 lekarzy prowadzących indywidualną praktykę lekarską. Stan zainwestowania w obiekty służby zdrowia jest zadowalający.

Publiczne Zakłady Opieki Zdrowotnej

	Opieka zdrowotna mieszkańców Przasnysza skupia się przede wszystkim w placówce Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w Przasnyszu przy ul. Sadowej 9. Organem założycielskim SP ZZOZ w Przasnyszu jest Powiat Przasnyski. Obszarem swojego działania obejmuje obwód profilaktyczno – leczniczy ludności zamieszkałej na terenie powiatu przasnyskiego, w tym miasta Przasnysza. Zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych to: podstawowa opieka zdrowotna, specjalistyczna opieka zdrowotna, pomoc doraźna oraz stacjonarna opieka zdrowotna. Placówka funkcjonuje w nowych budynkach, których oficjalne otwarcie nastąpiło we wrześniu 2002r. Od tego czasu powstały nowe realia funkcjonowania służby zdrowia na terenie miasta i powiatu. Dzięki dysponowaniu wysokiej klasy sprzętem medycznym stworzone zostały lepsze warunki i możliwości diagnostyczno-lecznicze. Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w Przasnyszu w 2004r. wdrożył i certyfikował System Zarządzania Jakością wg normy ISO 9001:2000.

Jednostki organizacyjne w SP ZZOZ Przasnysz o charakterze medycznym:

1. Szpital Powiatowy

Stacjonarną opiekę medyczną dla pacjentów Powiatu Przasnyskiego świadczy Szpital Powiatowy im. W. Oczko funkcjonujący w strukturze Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej. Szpital dysponuje wysokiej klasy sprzętem medycznym, zapewnia całodobową specjalistyczną opiekę lekarską dla ludności powiatu przasnyskiego oraz w godzinach nocnych i w dniach wolnych od pracy placówek świadczących usługi medyczne w ramach podstawowej opieki zdrowotnej. Szpital w 2006 roku zatrudniał 64 lekarzy, 188 pielęgniarek i 38 położnych.

	a) W skład Szpitala im. dr W. Oczko wchodzi:
•	9 oddziałów szpitalnych dysponujących 262 łóżkami: Szpitalny Oddział Ratunkowy, Internistyczny, Chirurgiczny, Położniczo – Ginekologiczny, Dziecięcy, Intensywnej Terapii, Rehabilitacyjny, Okulistyczny, Psychiatryczny;
•	Blok Operacyjny;
•	Izba Przyjęć
•	Poradnie specjalistyczne: chirurgii ogólnej, urologii, chorób płuc i gruźlicy dla dorosłych i dzieci, neonatologii, ginekologii i położnictwa, patologii ciąży, chorób piersi, zdrowia psychicznego, leczenia uzależnień, diabetologii, neurologii, kardiologii, okulistyki, otolaryngologii, rehabilitacji, logopedii, medycyny pracy;
•	Apteka Szpitalna;
•	Centralna Sterylizatornia;
•	Prosektorium;
b) Dział Rehabilitacji;
c) Dział Pomocy Doraźnej;
d) Dział Diagnostyki Laboratoryjnej;
e) Dział Diagnostyki Obrazowej;
f) Pracownie Diagnostyczne

2. Pogotowie Ratunkowe.

	W strukturach Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w Przasnyszu w obiekcie budynku szpitalnego przy ul. Sadowej 9, funkcjonuje Dział Pomocy Doraźnej świadczący całodobowe usługi medyczne w razie wypadku, urazu, porodu, nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia, powodującego zagrożenie życia. 
W strukturach SPZZOZ w Przasnyszu, w obiekcie szpitala przy ul. Sadowej 9, funkcjonuje także 4 łóżkowy Szpitalny Oddział Ratunkowy, bardzo dobrze wyposażony w sprzęt diagnostyczno-leczniczy, niezbędny do szybkiego diagnozowania i właściwego leczenia oraz dysponujący nowoczesną bazą techniczną i łóżkową. Możliwość szybkiego transportu pacjentów drogą lotniczą umożliwia lądowisko przyszpitalne.

3. Przychodnia Zdrowia w Przasnyszu przy ulicy Joselewicza 6 

	W strukturach Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w Przasnyszu w obiekcie przy ul. Joselewicza 6 funkcjonuje Przychodnia Zdrowia świadcząca usługi z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej.

Niepubliczne Zakłady Opieki Zdrowotnej

	Świadczenia medyczne z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej świadczone są mieszkańcom Przasnysza przez:
1.	Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Przychodnia „SUPERMED”, przy ul. Świerczewo 40, 
2.	Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „MEDYK”, przy ulicy Mazowieckiej 63,
3.	Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Przychodnia Świerczewo”, przy ul. Świerczewo,
4.	Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Strefa Otwarta”, przy ul. Makowska 26 D.

W/w przychodnie świadczą usługi w ramach podstawowej opieki zdrowotnej dla mieszkańców Przasnysza jak i okolicznych gmin. W dniach wolnych od pracy i porze nocnej opieka w tym zakresie świadczona jest przez Szpitalną Izbę Przyjęć i Pogotowie Ratunkowe w SP ZZOZ Przasnysz, przy ulicy Sadowej 9 w ramach ambulatoryjnej i nagłej pomocy lekarskiej.

Stomatologia i indywidualna praktyka lekarska

	Na terenie Przasnysza 13 lekarzy stomatologów wykonuje usługi w 6-ciu prywatnych gabinetach stomatologicznych, dysponujących wysokiej klasy sprzętem i wykwalifikowanym personelem.
Indywidualną praktykę lekarską prowadzi 40 lekarzy różnych specjalności.

Apteki

Na terenie Przasnysza znajduje się 9 ogólnodostępnych aptek (w tym jedna w Szpitalu). W godzinach nocnych dyżuruje jedna apteka, co pozwala na doraźny zakup niezbędnych lekarstw o każdej porze dnia i nocy. Dobre zaopatrzenie aptek, ich rozmieszczenie (praktycznie w każdej części miasta znajduje się co najmniej jedna apteka) oraz wysoki poziom kwalifikacji farmaceutów i personelu ułatwia dostęp pacjentów do odpowiednich leków.

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Przasnyszu koncentruje swą działalność na zapobieganiu chorobom, przede wszystkim zakaźnym, poprzez nadzór sanitarny nad poszczególnymi obiektami narażonymi na powstanie źródła epidemii, chorób zakaźnych bądź chorób spowodowanych nieprawidłowym zabezpieczeniem sanitarnym.
Jako ważniejsze zadanie „SANEPID-u” wymienia się bezpośredni monitoring wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. SANEPID corocznie wprowadza w życie liczne programy profilaktyczne i różnorodne formy promocji zdrowia. 

			2.7.4	Pomoc społeczna

Pomoc społeczna realizuje zadania, które bezpośrednio dotyczą zapobiegania i usuwania problemów socjalnych i poprawy warunków życia poprzez zaspakajanie ze środków publicznych niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin, które nie są zdolne uczynić tego samodzielnie. Ustawa o pomocy społecznej z dnia 12-03-2004 r. definiuje pomoc społeczną jako „instytucję polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości”. Profesjonalne i systemowe diagnozowanie problemów społecznych w skali Miasta, opracowywanie założeń polityki społecznej oraz przystosowywanie infrastruktury pomocowej w celu minimalizowania skutków przemian społeczno-gospodarczych jest jednym z ważniejszych zadań Władz Miasta. 
	Podstawową instytucją pomocy społecznej na terenie Przasnysza jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Zadania MOPS realizowane są w ścisłej współpracy z Miejską Komisją Rozwiązywania problemów Alkoholowych, Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie, Komendą Powiatową Policji, Powiatowym Urzędem Pracy, Sądem Rejonowym, szkołami i innymi instytucjami i stowarzyszeniami zajmującymi się problematyką społeczną. 
Poniżej w tabeli liczba osób korzystających z pomocy społecznej w Przasnyszu na koniec danego roku.

Tabela. Osoby korzystające z pomocy społecznej w Przasnyszu na koniec danego roku 

	2004	2005	2006	2007	
Liczba osób, którym przyznano świadczenia w ramach zadań własnych  i zleconych	957	990	1.085	1.109	
Liczba rodzin ogółem, które korzystały z pomocy społecznej	692	649	645	676	
Liczba osób w rodzinach korzystających z pomocy społecznej	1.971	1.880	1.906	1.957	

Tabela. Rodziny korzystające z pomocy społecznej w latach 2004-2006 z powodu trudnej sytuacji życiowej

Rok	Ubóstwo	Bezrobocie	Niepełnosprawność	Bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gosp. dom.	
2004	562	407	195	155	
2005	510	401	205	171	
2006	561	372	205	163	
2007	566	379	224	192	
 
Odsetek mieszkańców korzystających z pomocy społecznej i objętych działaniami Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w 2007 roku wyniósł 11 % (liczba mieszkańców Przasnysza na dzień 31.12.2007 r.  – 17.726). Wskaźnik ten zbliżony jest do poziomu ogólnokrajowego.
Niepokojące są natomiast dane dotyczące czasokresu korzystania z pomocy społecznej. Otóż liczba świadczeniobiorców w 2007 r. korzystających powyżej trzech lat z pomocy społecznej wyniosła powyżej 50 %. Świadczy to o występującym zjawisku „dziedziczenia biedy” i „wyuczonej bezradności”. Zauważa się już drugie pokolenie świadczeniobiorców korzystających z pomocy społecznej. W grupie tej znajdują się osoby bezrobotne i ich rodziny, niezaradne życiowo, o niskim poziomie wykształcenia, wielodzietne, z problemem alkoholowym, „uzależnione” wręcz od korzystania z pomocy państwa. 

Analizując badany okres, lata 2004-2007, należy zwrócić uwagę na utrzymującą się na podobnym poziomie liczbę rodzin korzystających z pomocy społecznej, przy rosnącej liczbie osób, którym przyznano świadczenie finansowe. Z przedstawionych wyżej danych można sformułować następujące wnioski:
a)	zwiększające się rokrocznie środki finansowe adresowane są do tych samych rodzin, które otrzymują coraz większe wsparcie finansowe. Zwiększone nakłady finansowe nie powodują jednak usamodzielnienia się,
b)	świadczenia otrzymują pełnoletni członkowie tej samej rodziny (np. samotne, młode matki zamieszkujące wspólnie z innymi członkami rodziny, również korzystającymi z pomocy), co świadczy o pogłębiającej się degradacji społecznej rodzin,
c)	zmniejszający się poziom bezrobocia nie spowodował znacznego ograniczenia liczby beneficjentów korzystających ze wsparcia finansowego z powodu tej dysfunkcji. W 2007r. 56 % spośród rodzin, które skorzystały z różnych form pomocy społecznej otrzymało pomoc z powodu bezrobocia. Rodziny te zagrożone są wykluczeniem lub już podlegają temu procesowi. Zdecydowana większość bezrobotnych to osoby długotrwale bezrobotne, pozostające bez pracy kilkanaście miesięcy a nawet kilka lat. Długoterminowe bezrobocie ma tendencję do utrwalania się i może stać się zjawiskiem społecznego dziedziczenia dla całych rodzin.
d)	systematycznie wzrasta liczba osób niepełnosprawnych korzystających ze świadczeń pomocy społecznej, co świadczy o niskiej aktywności zawodowej tej grupy, ale również małej ilości ofert pracy dla niepełnosprawnych. 
e)	wzrasta także liczba świadczeniobiorców otrzymujących pomoc z powodu bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzeniu gospodarstwa domowego. W tym przypadku beneficjentami pomocy finansowej są głównie rodziny wielodzietne oraz matki samotnie wychowujące dzieci. 

Należy natomiast zauważyć, że nie pogłębia się degradacja finansowa mieszkańców miasta oraz na podobnym poziomie utrzymuje się liczba rodzin dotkniętych ubóstwem. 

			2.7.5	Zasoby mieszkaniowe

	Na terenie Przasnysza znajdują się obecnie 463 mieszkania komunalne oraz 2046 mieszkań spółdzielczych. Obecnie 100% stanu tych zasobów jest wyposażonych w dostęp do wodociągu i kanalizacji sanitarnej.
	Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. (MZGKiM sp. z o.o.) jest administratorem komunalnych zasobów mieszkaniowych w Przasnyszu oraz części budynków wspólnot mieszkaniowych. Liczba lokatorów mieszkających w zasobach komunalnych oraz budynkach prywatnych objętych zarządem MZGKiM Sp. z o.o. w Przasnyszu wynosi ok. 1750 osób. MZGKiM Sp. z o.o. administruje 17 budynkami komunalnymi, z których 9 zostało wybudowanych w okresie przedwojennym, zaś pozostałe w latach 1941-1972. Stan komunalnych zasobów mieszkaniowych jest zły. Ściany przemarzają, są nieodpowiednio izolowane termicznie, często zawilgocone. Budynki starsze są w złym stanie technicznym i sanitarnym. W najbliższych latach niezbędne jest także dokonanie rozbiórek trzech kolejnych budynków , a część wymaga generalnego remontu. Przasnysz cierpi z powodu niedostatecznej liczby mieszkań i braku środków na całościowe rozwiązanie tego problemu , które Miasto może na ten cel przeznaczyć oraz braku mieszkań rotacyjnych na okres remontu. Liczba złożonych wniosków o przyznanie mieszkania komunalnego kształtuje się w granicach ok. 120, z czego około 10% rocznie jest realizowanych. 
Wśród zasobów mieszkaniowych zarządzanych przez MZGKiM Sp. z o.o. znajdują się 34 wspólnoty mieszkaniowe z udziałem gminy, Skarbu Państwa, mienia powiatowego i będące w 100% własnością osób fizycznych.
	Z działających na terenie Przasnysza spółdzielni mieszkaniowych największą jest Spółdzielnia Mieszkaniowa przy ul. Orlika 27. W zasobach, którymi administruje znajduje się 57 budynków z 2006 mieszkaniami, w których zamieszkuje 7.400 osób, czyli niemal 1/3 ogółu mieszkańców Miasta. 
Znowelizowana ustawa o Spółdzielniach Mieszkaniowych z czerwca 2007 r. umożliwiła wyodrębnianie własności lokali w budynkach Spółdzielni Mieszkaniowych. Do końca 2007 r. w Spółdzielni w Przasnyszu z możliwości tej skorzystało 370 lokatorów. Ponadto Spółdzielnia Mieszkaniowa w 2007 r. rozpoczęła budowę nowego budynku mieszkalnego z 44 mieszkaniami, zgodnie z harmonogramem robót budynek powinien zostać oddany do użytku na koniec 2008 r.

Rok	Liczba mieszkań komunalnych	Liczba mieszkań spółdzielczych	
2004	500	2046	
2005	495	2046	
2006	477	2046	
2007	463	2046	

Spadek ilości lokali komunalnych był spowodowany postępującą prywatyzacją zasobów, a także wyłączeniem z eksploatacji niektórych mieszkań w budynkach w złym stanie technicznym.
Sprzedaż mieszkań komunalnych w latach 2004, 2005, 2006, 2007

Rok	Liczba sprzedanych mieszkań komunalnych	
2004	23	
2005	16	
2006	13	
2007	13	

W 2006r. wybudowano 1 budynek komunalny  -16  mieszkań
W 2006 i 2007r. wykwaterowano ze względu na zły stan techniczny dwa budynki:
	Zawodzie 4a-12 mieszkań
	Zduńska 18 – 5 mieszkań
Częściowo wykwaterowano (z 5-ciu mieszkań) lokatorów z budynku przy ul. 3-go Maja 7, pozostało do wykwaterowania 6 mieszkań. 
Poza tym z eksploatacji wyłączone są pojedyncze lokale w budynkach będących w złym stanie technicznym poł. przy ul. Kilińskiego 16 i Makowskiej 11. Zgodnie z posiadanymi ekspertyzami technicznymi do rozbiórki kwalifikują się jeszcze trzy budynki w których łącznie zamieszkuje 47 rodzin. Są to budynki poł. przy ul. Zawodzie 4b i c oraz Makowskiej 11. Zły stan budynków komunalnych jest spowodowany między innymi wieloletnim utrzymywaniem czynszów na bardzo niskim poziomie nie pokrywającym kosztów eksploatacji budynków. Miasto, chcąc przeciwdziałać tej sytuacji, od 1.01.2008 r. wprowadziło w budynkach komunalnych nowe stawki czynszu. Aktualnie stawka bazowa za lokale o najwyższym standardzie wynosi 4 zł/m2, co stanowi 1,8% wartości odtworzeniowej budynku obowiązującej na terenie województwa mazowieckiego. Aby zapewnić prawidłowe prowadzenie gospodarki mieszkaniowej czynsz powinien być ustalony na poziomie 3% wartości odtworzeniowej i w ciągu najbliższych lat władze będą dążyły do osiągnięcia tego wskaźnika.
	Pogarszająca się sytuacja w mieszkalnictwie jest wynikiem wieloletnich zaniedbań, szczególnie w okresie powojennym (szczególny tryb najmu), w zakresie remontów i konserwacji budynków. Należy zauważyć, że budynki komunalne oraz będące własnością prywatną (w tym wspólnoty mieszkaniowe), w szczególności na terenie „Starego Miasta”, mają często wartość zabytkową. Stanowią one cenny element historycznego układu urbanistycznego i wymagają rewitalizacji. Niezbędna jest przy tym pomoc Miasta w postaci wykwaterowania lokatorów oraz pomoc organizacyjna i wsparcie w pozyskiwaniu środków zewnętrznych.
	Miasto odczuwa niedostatek terenów w pełni przygotowanych w zakresie podstawowej infrastruktury technicznej przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe. Rezerwy istnieją w źródłach i urządzeniach bądź sieciach podstawowych, natomiast brak jest sieci rozdzielczych i podstawowego układu dróg na szczegółowych lokalizacjach.
Od lat w Przasnyszu bardzo dużym problemem jest brak tanich mieszkań czynszowych oraz mieszkań socjalnych dla rodzin o niskich dochodach

			2.7.6	Bezpieczeństwo

W zakresie bezpieczeństwa publicznego w Przasnyszu działają: Komenda Powiatowa Policji (KPP) i Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej (KPPSP).
Patologie społeczne, a co za tym idzie polaryzacja warunków życia i tworzące się strefy niebezpieczne w mieście, wykroczenia przeciwko porządkowi publicznemu, a także bezpieczeństwu osób i mienia, wpływają na poziom bezpieczeństwa publicznego. Zgodnie ze statystykami policyjnymi wzrasta ilość wykroczeń, ale też i ich wykrywalność.

Komenda Powiatowa Policji

	Obsada kadrowa Komendy Powiatowej Policji w Przasnyszu na dzień 15 grudnia 2007r. to 99 funkcjonariuszy. Od 2003r. Policja ma nową siedzibę przy ul. Świerkowej. Problemem są ograniczone środki techniczne (sprzęt komputerowy, starzejące się środki transportu, zbyt mała ilość stanowisk komputerowych z dostępem do Internetu).
Na terenie Przasnysza stosowane są następujące sposoby zabezpieczenia mienia:
-	monitoring akustyczny,
-	zabezpieczenia techniczne (drzwi i szyby antywłamaniowe, alarmy, blokady itp.),
-	system patroli wykonywanych przez agencje ochrony mienia,
-	monitoring wizyjny części Miasta.
-	monitoring wizyjny szkół oraz sklepów samoobsługowych

	Celem zapewnienia poczucia bezpieczeństwa mieszkańcom Przasnysza prowadzony jest monitoring części Miasta za pomocą systemu kamer zarówno stałych jak i obrotowych, umieszczonych w rejonach zagrożonych przestępczością i wykroczeniami o charakterze chuligańskim.
System odbioru obrazu z kamer znajduje się w pomieszczeniach KPP i jest na bieżąco śledzony, co daje możliwość szybkiego reagowania na zaistniałe zdarzenia. W coraz większej ilości obiektów zakładany jest monitoring wizyjny znacznie przyczyniający się do wykrycia ew. sprawców przestępstw lub wykroczeń. Podobna sytuacja jest na terenie szkół gdzie w 2007 roku zainstalowano kilkanaście kamer.

	W ramach prewencji Policja prowadzi cykliczne spotkania z młodzieżą szkół podstawowych i ponadpodstawowych, mieszkańcami Przasnysza, przekazując informacje o zagrożeniach, uzależnieniach, odpowiedzialności karnej za popełnione czyny. 

Tabela. Wykroczenia (liczba i struktura).
Rok	2004	2005	2006	
Wykroczenia ogółem:	1861	3389	5456	
1. przeciwko spokojowi i porządkowi publicznemu	181	661	263	
2. przeciwko bezpieczeństwu osób i mienia	37	203	93	
3. przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi na drogach	1485	1811	4505	
4. przeciwko obyczajności publicznej	34	61	56	
5. przeciwko obowiązkowi meldunkowemu	26	20	23	
6. przeciwko osobie	3	46	-	
7. przeciwko mieniu	18	46	143	
8. Ustawa z dn. 26.10.1982 roku (o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi)	37	262	301	
9. Innym przepisom 	40	279	72	
Źródło: KPP

Tabela. Wypadki drogowe (liczba i struktura).
Rok	Ilość wypadków	Ranni	Ilość kolizji	Zabici	
2004	26	33	211	10	
2005	25	29	163	2	
2006	31	36	171	5	
2007	26	36	178	0	
Źródło: KPP

Tabela. Wykroczenia (liczba i struktura).
Rok	2004	2005	2006	
Liczba nałożonych mandatów	1652	2058	3359	
Pouczenia	3731	1082	2097	
Źródło: KPP

Na terenie miasta wśród wykroczeń zdecydowanie dominują, te które dotyczą bezpieczeństwa i porządku na drogach. Ich liczba w latach 2004-2006 znacznie wzrosła. Liczba wypadków drogowych utrzymuje się na stałym poziomie. W celu poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w miarę posiadanych środków finansowych, sukcesywnie poprawiany jest stan techniczny i oznakowanie ulic w mieście, wyznaczane są dodatkowe miejsca parkingowe, wprowadzane i projektowane nowe rozwiązania komunikacyjne powodujące bezkolizyjny ruch drogowy np. ronda, progi zwalniające przed szkołami i na osiedlach, instalowane zestawy do pomiaru prędkości pojazdów oraz prowadzona jest profilaktyka z zakresu bezpieczeństwa w ruchu drogowym. 

Tabela. Przestępstwa (liczba i struktura).
Rok	2006	2007	
zabójstwa	0	0	
Kradzieże	117	85	
Kradzieże z włamaniem	41	25	
Kradzieże samochodów	9	2	
Bójki i pobicia	19	8	
Rozboje	16	9	
Źródło: KPP

	Analiza przestępczości w głównych kategoriach takich jak zabójstwa, włamania, kradzieże, kradzieże samochodów, bójki i pobicia, rozboje na terenie miasta wykazuje, że z roku na rok tych przestępstw jest coraz mniej. Tendencja ta może jednak w najbliższych latach się zmienić w związku z powrotem do kraju osób które wyjechały za granicę, a które do tej pory popełniały przestępstwa na terenie Przasnysza. Ponadto w najbliższym czasie z zakładów karnych zaczną wychodzić osoby, które odbyły już swoje wyroki i niewykluczony jest ich powrót na drogę przestępstwa. Najbardziej zagrożonymi rejonami miasta jest osiedle Orlika, część Śródmieścia oraz osiedle wojskowe. 

	W związku z obserwowanym zagrożeniem związanym z łatwym dostępem do narkotyków i alkoholu przez młodzież policja kładzie nacisk na zapobieganie i ściganie sprawców tego typu przestępstw jak i reagowanie na wszelkie zachowania aspołeczne np. spożywanie alkoholu na klatkach schodowych. Brak zagospodarowania czasu wolnego młodzieży powoduje, że stają się oni (z braku zajęcia) zagrożeniem dla mieszkańców blokowisk – dewastacja mienia, zaczepki, zachowania chuligańskie, rozboje, napady, kradzieże i włamania. Pomimo tego, że na terenie Przasnysza nie ma zorganizowanych grup tzw. „blokersów” od czasu do czasu małe grupki młodzieży dopuszczają się czynów, o których mowa wcześniej. 
	W celu ograniczenia negatywnych zjawisk na terenie miasta, priorytetem przasnyskiej Policji jest:
1.	Skuteczne zapobieganie i zdecydowana eliminacja przestępstw i wykroczeń szczególnie uciążliwych dla społeczności lokalnych. 
2.	Rozpoznawanie i zwalczanie przestępczości kryminalnej, gospodarczej i korupcyjnej, w tym przede wszystkim o charakterze zorganizowanym.
3.	Doskonalenie przygotowań do działań w sytuacjach kryzysowych. 

Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej

Na ternie Przasnysza przy ul. Baranowskiej swoją siedzibę ma Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej. Stan kadr w Komendzie na dzień 31 grudnia 2006 roku wynosi 47 osób, w tym: oficerowie - 4, aspiranci - 11, podoficerowie - 20, szeregowcy - 12.

Tabela. Sprzęt na wyposażeniu Jednostek Ratowniczo-Gaśniczych PSP w Przasnyszu (stan na dzień 31 grudnia 2006 roku).
Sprzęt na wyposażeniu JRG PSP w Przasnyszu	
Samochody gaśnicze	3 (w tym lekki samochód gaśniczy z funkcją ratownictwa technicznego)	
Samochody specjalne	7 (w tym samochód – podnośnik - w chwili obecnej wycofany z eksploatacji, samochody kwatermistrzowskie, operacyjne)	
Źródło: KPPSP

Tabela. Sytuacja pożarowa w mieście Przasnyszu (stan na dzień 31 grudnia 2007 roku).
Wyszczególnienie	2003	2004	2005	2006	2007	
Ogółem zdarzeń	139	147	184	197	180	
Pożary	43	45	57	50	41	
Miejscowe zagrożenia	93	90	110	136	134	
Alarmy fałszywe	3	12	17	11	5	
Straty w tys. złotych	74,4	666	309,4	318	708,4	
Ofiary śmiertelne	2	2	3	3	1	
Ranni	15	16	18	22	25	
Źródło: KPPSP

Z analizy powyższej tabeli wynika, że w ostatnich latach na terenie Przasnysza nastąpił wzrost liczby interwencji Państwowej Straży Pożarnej. Nieznaczne zmniejszenie ilości zdarzeń w 2007r., w opinii KPPSP w Przasnyszu, nie zmienia to oceny zagrożenia na przestrzeni lat 2003-2007, które ma tendencję wzrostową. 
Liczba zdarzeń w wyniku których poszkodowani są ludzie bardzo wzrosła co jest najważniejszym wskaźnikiem branym pod uwagę.
W kategorii „pożary” oraz „miejscowe zagrożenia” duży udział mają interwencje związane z warunkami atmosferycznymi. W niektórych latach mniej było zdarzeń spowodowanych niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi tj. opadami deszczu, wichurami. 
W kategorii „alarmy fałszywe” zmieniająca się na przestrzeni lat ilość zdarzeń związana jest z zainstalowanymi na terenie Przasnysza instalacjami wykrywania pożaru: w domach opieki społecznej, szpitalu, ratuszu, poczcie i Urzędzie Miasta. Każde zgłoszenie takiego systemu bezpośrednio połączonego z KPPSP jest odnotowywane w statystyce. 
	
KPP i KPPSP działają w systemie zintegrowanym. W zakresie bezpieczeństwa publicznego istnieje efektywna, bieżąca współpraca wszystkich służb, inspekcji i straży. Koordynacja umożliwia wypracowanie właściwych mechanizmów i sposobów działania w sytuacjach nagłego zagrożenia. Konsekwencją tego jest przyjęty w 2006r. przez Radę Miejską w Przasnyszu programu „Bezpieczny Powiat Przasnyski”, którego głównym założeniem jest poprawa bezpieczeństwa obywateli.
W celu usprawnienia działań służb ratowniczych należy wyposażać służby w nowoczesny sprzęt techniczny (środki łączności, transportu, sprzęt ratowniczy). W związku z wymiernymi korzyściami jakie przyniosła instalacja monitoringu na terenie miasta w 2001r. (rzeczywiste ograniczenie przestępczości i wykroczeń w rejonach objętych monitoringiem o około 70-80%) służby dążą do rozbudowy monitoringu w wytypowanych częściach miasta. 
W związku ze wzrostem miejscowych zagrożeń, w tym wypadków z udziałem nowoczesnych samochodów (ze wzmocnieniami nadwozia), konieczne jest doposażenie jednostek ratowniczo-gaśnicznych PSP.

			2.7.7	Kultura

Stała działalność kulturalna prowadzona jest przez Miejski Dom Kultury, Muzeum Historyczne, kluby i ośrodki działające przy jednostce wojskowej, biblioteki oraz organizacje pozarządowe. Podmioty te zajmują się organizacją zajęć artystycznych dla dzieci i młodzieży (kółka tańca, śpiewu, gry na instrumentach, plastyczne), konkursów, wystaw i uroczystości dla mieszkańców. Najważniejszym przedsięwzięciem są coroczne Dni Przasnysza i Ziemi Przasnyskiej. 

Miejski Dom Kultury (MDK)
	Miejski Dom Kultury mieści się w historycznym, wybudowanym w latach 30-tych XX w. budynku. Jego powierzchnia użytkowa wynosi 1373 m2. 

Tabela. Charakterystyka budynku:
Lp.	Rodzaj pomieszczeń użytkowych	Ilość	
1	Sala widowiskowo-kinowa ze sceną na 306 miejsc                              257 m2	1	
2	Mała sala teatralna ze sceną na 66 miejsc                                            59 m2	1	
3	Sala klubowa                                                                                        176 m2	1	
4	Pomieszczenia użytkowe powyżej 50 m2 (sale do ćwiczeń, galerie, przebieralnie, pomieszczenia gospodarcze), łączna powierzchnia –   270 m2	4	
5	Pomieszczenia użytkowe poniżej 50 m2 (sale do ćwiczeń, galerie, przebieralnie, pomieszczenia biurowe, pomieszczenia gospodarcze),
łączna powierzchnia –                                                                           220 m2	12	
6	Pozostała powierzchnia (WC, hol wejściowy, szatnia, pom. magazynowe i inne)                                                                                                      296 m2	-	

Tabela. Zakres działalności MDK:
Lp.	                                   Rodzaj działalności	
1	Kino Światowid	
2	Galeria Regionalna „NA PIĘTRZE”	
3	Studio nagrań ”HADES”	
4	Centrum Organizacji Pozarządowych	
5	Przasnyska Kapela Podwórkowa	
6	Ognisko Muzyczne (60 osób)	
7
	Zajęcia artystyczne (101 osób), w tym: koła plastyczne, teatralne, taneczne, teatr tańca „ZLEP”, zajęcia muzyczne, wokalne	

Tabela. Zaplecze techniczne MDK
Posiadane wyposażenie techniczne	Braki w wyposażeniu technicznym
– PLAN DO ROKU 2013	Efekty	
1. Nagłośnienie sali widowiskowej i kinowej - PIVEY – 2 x 4000 wat z urządzeniami towarzyszącymi	Korektory graficzne, kompresory 4 szt., bramka szumów, skrzynie transportowe, multi efekt wokalowy, minidisc	a)	podniesienie komfortu odbioru koncertów muzycznych, spektakli teatralnych
b)	obniżenie kosztów realizacji imprez komercyjnych poprzez rezygnację z „obcego nagłośnienia”	
2. Oświetlenie sceny sali widowiskowej i kinowej	Sterownik świateł – 12x1 kw, 
- reflektor punktowy 1 szt., 
- reflektory teatralne 18 szt., 
- oświetlenie koncertowe - „głowy” 4 szt. plus 
  sterowniki, 
- stroboskop, 
- wytwornica dymu ciężkiego, 
- przyłącze do konsolety.
- mikrofony bezprzewodowe 8szt.,
- mikrofony konferencyjne 4 szt., 
- mikrofony nagłowne 6 szt., 
- statywy mikrofonowe 8 szt., 	a)	standardów realizacji koncertów, spektakli, konferencji
b)	uatrakcyjnienie wizualne prezentacji, spektakli, koncertów 
c)	szersze możliwości doboru repertuaru imprez
	
3. Oświetlenie profesjonalne Galerii 
„NA PIĘTRZE”
(obecnie w pomieszczeniach na I piętrze)	Remont kapitalny pomieszczeń po byłej bibliotece - Galeria „NA PIĘTRZE” zostanie przeniesiona na parter:
- system antywłamaniowy,
- system przeciwpożarowy (czujniki dymu i zraszacze), 
- oświetlenie (punktowe, oświetlenie światła rozproszonego), 
- system mocowania obrazów na ścianie i suficie (prezentacje w przestrzeni), 
- zestaw kubików ekspozycyjnych, 
- nagłośnienie stałe, 
Pomieszczenie po przeniesieniu Galerii „NA PIĘTRZE” na parter zostanie zaadoptowane na pracownię multimedialną i filmową – wyposażenie:
- komputery, ekrany do obróbki filmowej,
- programy komputerowe do montażu
- stół montażowy
- urządzenia umożliwiające obróbkę obrazu i dźwięku, 	a)	zapewnienie bezpieczeństwa ekspozycji oraz wyposażenia galerii
b)	podniesienie atrakcyjności ekspozycji i zapewnienie profesjonalnych warunków prezentowania prac plastycznych
c)	zapewnienie warunków do organizacji spotkań, odczytów, koncertów oraz podniesienie atrakcyjności wernisaży
	
4. Wyposażenie podstawowe Studia „Hades”	- oprogramowanie komputerowe do edycji dźwięku i montażu filmu, 
- oprogramowanie do obróbki zdjęć i obrazów typu corel draw, photoshop, 
- monitor 21’’, 
- monitory odsłuchowe 5.1 dla realizatora, 
- oprogramowanie komputerowe do realizacji nagrań wielośladowych, do produkcji muzycznej i masteringu nagrań dźwiękowych, 
- wzmacniacz gitarowy, 
- wzmacniacz basowy, 
- cyfrowa konsoleta foniczna, 
- statyw mikrofonowy, 
- słuchawki studyjne 4 szt.
- kamera cyfrowa ze stojakiem	a)	rozbudowanie funkcji studia nagrań i przystosowanie go do obróbki dźwiękowej filmów nagrywanych w ramach działań pracowni multimedialnej, filmów reklamowych, teledysków
b)	umożliwienie rejestracji dźwiękowej koncertów live na sali widowiskowej
c)	wykonywanie dokumentacji filmowej imprez realizowanych w Miejskim Domu Kultury	
5. Podstawowe wyposażenie kina Światowid – 
2 projektory kinowe, profesjonalny rzutnik multimedialny	- profesjonalne nagłośnienie kinowe - dolby surround 5.1 system
- fotele kinowe	a)	podniesienie standardu i komfortu odbioru filmów (na dzień dzisiejszy kino korzysta z niestandardowego nagłośnienia sali głównej)
	
6. Scena estradowa bez zadaszenia	Profesjonalna scena muzyczna z zadaszeniem i oświetleniem	a)	zakup zadaszenia umożliwi odpłatne wypożyczanie estrady przenośnej na realizację imprez plenerowych w regionie oraz pełniejsze wykorzystanie nagłośnienia i oświetlenia z sali głównej
b)	obniżenie kosztów realizacji imprez plenerowych poprzez rezygnację z nagłośnienia, oświetlenia zespołów profesjonalnych	
7. Nagłośnienie i oświetlenie sceniczne w Centrum Stowarzyszeń i Organizacji 	- kinkiety teatralne, 
- reflektory teatralne 6 szt., 
- mały sterownik świateł – 6x1 kw, 
- monitory aktywne 2 szt., 
- rolety zaciemniające w oknach, 
- projektor konferencyjny, 
- laptop plus oprogramowanie multimedialne, 
- oświetlenie dyskotekowe.	a)	umożliwienie profesjonalnej realizacji kameralnych koncertów, spektakli poetyckich, dyskotek, wieczorków tanecznych, konferencji
b)	możliwość wykorzystania sali jako miejsca zajęć tanecznych, teatralnych, prób przed koncertami
	
8. Nagłośnienie i oświetlenia małej sali teatralnej	- reflektory teatralne 8 szt., 
- mały sterownik świateł 8x1 kw, 
- mały reflektor punktowy, 	a)	podniesienie standardu realizacji amatorskich spektakli teatralnych , spotkań poetyckich, kameralnych spektakli profesjonalnych i amatorskich
b)	możliwość wyboru realizacji przedstawień lub organizacji kilku profesjonalnych imprez jednocześnie
	
9. Dwa komplety przenośne nagłośnienia estradowego	- nagłośnienie walizkowe 	a)	umożliwienie realizacji koncertów, występów w miejscach gdzie brak jest stacjonarnego nagłośnienia, np. Caritas, Dom Pomocy Społecznej, szkoły, Warszawski Oddział TPZP, szpital, Straż Pożarna, hala sportowa, organizacja plenerowych przedstawień
	
10. Profesjonalne pianino elektroniczne YAMAHA oraz podstawowe wyposażenie w instrumenty Ogniska Muzycznego (2 keyboardy, 2 pianina, 2 gitary)	Wyposażenie niezbędne do funkcjonowania Szkoły Muzycznej I stopnia: 
- wyposażenie biurowe 5 sal ćwiczeniowych oraz pokoju kierownika szkoły,
- fortepian,
- gitary klasyczne 3 szt.,
- instrumenty dęte – wg zapotrzebowania,
- akordeony 2 szt.,	a)	poszerzenie oferty kulturalnej dla mieszkańców Przasnysza i regionu – utworzenie Szkoły Muzycznej I stopnia
b)	organizacja koncertów muzyki poważnej w wykonaniu artystów profesjonalnych i uczniów szkoły muzycznej	
Źródło: MDK

Biblioteki publiczne 

Tabela. Charakterystyka bibliotek
	Miejska Biblioteka Publiczna im. Zofii Nałkowskiej	Biblioteka Pedagogiczna w Ostrołęce filia w Przasnyszu	
Powierzchnia użytkowa		190 m2	
Łączna ilość księgozbioru	76.694	29.186 (w tym 866 zbiorów multimedialnych)	
Ilość zarejestrowanych czytelników	3.102	brak danych
(rejestruje się około 1.200 osób rocznie)	
Ilość zarejestrowanych czytelników na 100 mieszkańców (średnia dla woj. mazowieckiego 15,35)	17,5	brak danych	
Ilość wypożyczonych książek w 2007 r.	39.708	16.900	
Ilość wypożyczonych książek w 2007 r. na jednego mieszkańca (średnia dla woj. mazowieckiego 2,7)	2,24	0,95	
System informatyczny	nie posiada komputerowego systemu obsługi	posiada komputerowy system obsługi	
Oferta dla niewidomych	posiada ofertę dla osób niewidomych (w roku 2007 dostępnych było 97 książek mówionych na 1266 kasetach)	nie posiada oferty dla osób niewidomych	
Przystosowanie dla osób 	biblioteka jest przystosowana dla osób niepełnosprawnych	biblioteka jest przystosowana dla osób niepełnosprawnych	
Źródło: UM na podstawie zebranych informacji z bibliotek

Muzeum Historyczne

Muzeum Historyczne – oddział Muzeum Okręgowego w Ostrołęce ma siedzibę w zabytkowym ratuszu na rynku w centrum Przasnysza. Zły stan techniczny budynku sprawia, że zbiory muzeum nie są prawidłowo zabezpieczone. Brak jest wystarczającej ilości miejsca do magazynowania i eksponowania zbiorów. 

Tabela. Charakterystyka pomieszczeń Muzeum:
	Powierzchnia	
Pomieszczenia magazynowe	26,30 m2	
Pomieszczenia wystawiennicze	81,20 m2	
Pomieszczenia biurowe (w których również zgromadzone są zbiory, w tym księgozbiór)	174,80 m2	
Pozostała powierzchnia (WC, hol wejściowy, inne)	53,60 m2	
Razem	335,9 m2	

Muzeum gromadzi zbiory w dwóch podstawowych działach: archeologicznym i historycznym. Zabytki archeologiczne pochodzą zarówno z przypadkowych znalezisk jak też prac wykopaliskowych prowadzonych w Przasnyszu i okolicy.
W dziale historycznym gromadzone są eksponaty i archiwalia dotyczące historii Przasnysza i regionu ze szczególnym uwzględnieniem dziejów rzemiosła i handlu.

Pozostała działalność kulturalna
Przy jednostce wojskowej działa Klub Garnizonowy koncentrujący swą działalność na organizacji imprez i zajęć dla pracowników cywilnych oraz wojskowych i ich dzieci a także na rzecz mieszkańców Przasnysza. Dla dorosłych jest koło brydżowe i wędkarskie. Dla dzieci: zajęcia muzyczne, teatralne i plastyczne. Dla obu kategorii wiekowych jest biblioteka ze zbiorem ok. 25 tys. książek. Działalność kulturalna Klubu jest ograniczona małym budżetem oraz złymi warunkami lokalowymi.

Na prestiż miasta, jego promocję na zewnątrz, atrakcyjność dla mieszkańców duży wpływ mają instytucje kultury. W Przasnyszu, mimo działających stale kilku instytucji, mamy do czynienia z małą podażą na rynku kultury. Oferta programowa przasnyskich placówek kultury jest niewystarczająca, a czasem mało atrakcyjna. Kultura to jest towar i oferta na lokalnym rynku powinna uwzględniać też zainteresowanie i potrzeby odbiorców. Najpopularniejszym sposobem korzystania z oferty kulturalnej miasta są darmowe masowe imprezy na powietrzu, które ściągają tłumy na koncerty (np. Dni Przasnysza) i rozmaite imprezy sponsorowane. Poza tymi imprezami uczestnictwo w kulturze nie jest frekwencyjnym sukcesem tych placówek. Niepokojąco zmniejsza się z roku na rok frekwencja w Muzeum Historycznym, znikomy jest udział młodzieży zwiedzającej wystawy muzealne czy realizującej lekcje muzealne. 
Barierą w rozwoju kultury w Przasnyszu jest brak spójnej koncepcji realizacji projektów kulturalnych. Ponadto występuje problem niedostatecznej bazy lokalowej w odniesieniu do profilu i poziomu prowadzonej działalności kulturalnej. Brak sali spełniającej standardy niezbędne do profesjonalnego wystawiania większych przedsięwzięć artystycznych powoduje, że te największe i najbardziej wartościowe, ze względu na ograniczone warunki i możliwości sceniczne (zła akustyka, brak klimatyzacji), tracą na swojej atrakcyjności. MDK dysponuje podstawową aparaturą i środkami technicznymi niezbędnymi do obsługi mniejszych imprez, jednak do obsługi większych imprez sprzęt, w tym scena, jest wynajmowany.

			2.7.8	Stopień samoorganizacji i aktywności społecznej

	Stopień samoorganizacji społeczeństwa jest miernikiem aktywności społecznej i wyraża się w ilości oraz zakresie działania organizacji pozarządowych.
Na terenie Przasnysza działa 47 organizacji pozarządowych:

1.	Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Przasnyskiej 
2.	Federacja Klubów Abstynenta w Polsce Klub Abstynentów „Orlik” w Przasnyszu 
3.	Auto – Moto - Klub „Rzemieślnik” 
4.	Przasnyskie Centrum Przedsiębiorczości 
5.	Polski Związek Niewidomych Koło w Przasnyszu 
6.	Towarzystwo Rodzin i Przyjaciół Dzieci Uzależnionych „Powrót z U”
7.	Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Obwód w Przasnyszu
8.	Fundacja Przasnyska
9.	NSZZ „Solidarność” 
10.	Fundacja „Wielka Wojna 1914-1918-1921. Pamięć i przestroga”
11.	Związek Nauczycielstwa Polskiego
12.	Związek Harcerstwa Polskiego Komenda Hufca im. Janusza Korczaka w Przasnyszu
13.	Katolickie Stowarzyszenie im. Św. St. Kostki w Przasnyszu
14.	Stowarzyszenie „Razem”
15.	Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów RSW RP Koło w Przasnyszu
16.	Związek Byłych Żołnierzy Zawodowych Zarząd Koła w Przasnyszu
17.	Polski Związek Wędkarski Koło w Przasnyszu
18.	Polski Związek Emerytów, Rencistów i Inwalidów Oddział Miejski
19.	Polski Komitet Pomocy Społecznej Zarząd Rejonowy w Przasnyszu
20.	Stowarzyszenie Aeroklub Północnego Mazowsza
21.	Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia Św. Wincentego ă Paulo
22.	Koło Parafialne Katolickiego Stowarzyszenia Pomocy Osobom Uzależnionym i ich rodzinom „Filadelfia”
23.	Fundacja „Przasnyskie Liceum”
24.	Stowarzyszenie na rzecz osób niepełnosprawnych „Pomocna Dłoń”
25.	Ochotnicza Straż Pożarna
26.	Przasnyski Klub Kyokushin Karate
27.	Międzyszkolny Klub Sportowy w Przasnyszu
28.	Powiatowy Szkolny Związek Sportowy w Przasnyszu
29.	Ludowy Klub Sportowy „Grom” w Przasnyszu
30.	Miejski Klub Sportowy w Przasnyszu
31.	Uczniowski Klub Sportowy „Orzeł” przy Szkole Podstawowej nr 1 w Przasnyszu
32.	Uczniowski Klub Sportowy „Handball” w Przasnyszu
33.	Polski Czerwony Krzyż Zarząd Rejonowy w Przasnyszu
34.	Parafialno Uczniowski klub Sportowy EMANUEL
35.	Uczniowski Klub Sportowy KONTRA
36.	Związek Zawodowy Pracowników Techniki i Organizatorów Produkcji ABB w Przasnyszu
37.	Międzyzakładowy Związek Zawodowy Pracowników ABB Spółka z o.o. i Współpracujących Podmiotów Gospodarczych
38.	Związek Zawodowy Pracowników Spółdzielni Mieszkaniowej w Przasnyszu
39.	Niezależny Samorządny Związek Zawodowy PPKS w Przasnyszu SA
40.	Stowarzyszenie Nasze Bezpieczeństwo
41.	Związek Zawodowy Pracowników Domu Pomocy Społecznej w Przasnyszu
42.	Niezależne Samodzielne Stowarzyszenie Działkowców w Przasnyszu
43.	Przasnyskie Stowarzyszenie Pomocy Poszkodowanym w Wypadkach, Niepełnosprawnym oraz ich Rodzinom "Pomoc"
44.	Stowarzyszenie Edukacji Pacjentów
45.	Związek Zawodowy Pielęgniarek Anestezjologicznych
46.	Stowarzyszenie Przyjaciół Osób Niepełnosprawnych Intelektualnie "Przyjazny Dom" przy Domu Pomocy Społecznej w Przasnyszu
47.	"Fundacja Cursus"

Najwięcej jest organizacji działających w obszarze „sportu, rekreacji i hobby”. Inne obszary działań organizacji to „usługi socjalne i pomoc społeczna”, „ochrona zdrowia”, i „kultura”. Wiele z działających w Przasnyszu organizacji - to lokalne oddziały różnego rodzaju regionalnych lub ogólnokrajowych organizacji. Najstarszą i najaktywniej działającą na terenie Przasnysza organizacją pozarządową jest Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Przasnyskiej. Od 2002 roku aktywnie działa Stowarzyszenie „Razem”. Poza w/w stowarzyszeniami oraz klubami sportowymi, działalność organizacji trzeciego sektora jest mało widoczna w naszym mieście. Wynika to z faktu, że głównie opierają swoją działalność na społecznym zaangażowaniu członków, nie dysponują odpowiednimi zasobami finansowymi, odpowiednimi zasobami ludzkimi oraz mają trudności w zdobywaniu funduszy na swoją działalność. Trudności te nie wynikają z braku źródeł finansowania sektora pozarządowego tylko braku umiejętności ich pozyskiwania oraz zabezpieczenia finansowego wkładu własnego organizacji w realizację przedsięwzięć. W ciągu ostatnich trzech lat otworzyły się spore szanse dla sektora pozarządowego. Członkostwo Polski w UE umożliwiło organizacjom dostęp do funduszy unijnych a w skali lokalnej podjęta została przez Radę Miejską uchwała o współpracy z organizacjami pozarządowymi. Na podstawie tej uchwały a także ustawy o pożytku publicznym i wolontariacie, Miasto w 2008roku rozpoczęło przyznawanie grantów na różne działania w ramach otwartych konkursów ofert dla organizacji pozarządowych.

	2.8	Analiza SWOT

Tabela. Wewnętrzne uwarunkowania rozwoju miasta Przasnysza

WEWNĘTRZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZASNYSZA WEWNĘTRZNE UWARUNKOWANIA WEWNĘTRZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU 
ROZWOJU PRZASNYSZA	
Silne strony	Słabe strony	
•	ulokowanie na terenie miasta siedzib organów administracji samorządowej powiatu, miasta i gminy oraz wielu jednostek administracji zespolonej
•	lokalizacja na terenie administracyjnym Przasnysza wielu instytucji miastotwórczych
•	pełnienie funkcji subregionalnego ośrodka pracy i usług, w tym usług społecznych (edukacja, ochrona zdrowia, kultura)
•	zwarta struktura funkcjonalno-przestrzenna miasta
•	przystępna skala miasta, brak uciążliwości typowych dla rozległych obszarów zurbanizowanych
•	brak istotnych konfliktów wewnętrznych w sferze przestrzennej, społecznej czy gospodarczej
•	zabezpieczenie w planach zagospodarowania miasta terenów pod budownictwo mieszkaniowe z usługami
•	poprawa stanu zainwestowania w infrastrukturę służby zdrowia
•	wyższy od średniej krajowej wskaźnik liczby lekarzy medycyny, pielęgniarek i położnych przypadających na 1 tys. mieszkańców
•	aktywna i różnorodna działalność instytucji i jednostek pomocy społecznej
•	dobra baza lokalowa szkół i przedszkoli oraz właściwa ich lokalizacja w przestrzeni miejskiej
•	funkcjonowanie oddziałów integracyjnych – Przedszkole Nr 2, SP 1 i Gimnazjum Publiczne
•	kadra pedagogiczna posiadająca w większości wykształcenie magisterskie
•	działalność Zamiejscowego Ośrodka Dydaktycznego Międzywydziałowego Studium Gospodarki Przestrzennej SGGW w Warszawie, Wydziału Zamiejscowego Wyższej Szkoły Języków Obcych w Świeciu oraz Policealnego Studium Medycznego

•	sieć placówek upowszechniania kultury (Muzeum Historyczne, Miejski Dom Kultury, Klub Garnizonowy, Biblioteki)
•	stale rozbudowywana infrastruktura sportowo - rekreacyjna 
•	aktywna działalność stowarzyszeń kultury fizycznej 
•	uchwalony program współpracy z organizacjami pozarządowymi
•	zahamowane tempo wzrostu bezrobocia
•	stosunkowo duży udział sektora prywatnego w gospodarce
•	relatywnie mało zdegradowane środowisko przyrodnicze
•	korzystne warunki naturalne dla rozwoju rolnictwa
•	niezależność miasta wynikająca z posiadania własnej oczyszczalni ścieków, wysypiska odpadów komunalnych i własnych ujęć wody pitnej
•	zmodernizowana miejska oczyszczalnia ścieków
•	duże rezerwy ujęcia wody pitnej, zmodernizowana stacja uzdatniania wody i dobra jakość wody
•	wysoki (95%) poziom zwodociągowania miasta
•	rezerwy energii elektrycznej i cieplnej na terenie miasta
•	bogaty potencjał kulturowy miasta zachowany zarówno w sferze materialnej, jak i niematerialnej
•	przebieg linii zabytkowej kolejki wąskotorowej –Mławskiej Kolei Dojazdowej
•	rozwijający się ruch pielgrzymkowy do Sanktuarium Św. St. Kostki w Rostkowie – patrona młodzieży polskiej
•	rozwijająca się baza gastronomiczna
•	relatywnie wysoki poziom bezpieczeństwa publicznego
•	tendencja wzrostowa dochodów miasta zarówno w ujęciu nominalnym, jak i realnym
•	wzrastający udział dochodów podatkowych w dochodach ogółem budżetu miasta
	•	niekorzystne tendencje demograficzne – spadek liczby urodzeń, ujemne saldo migracji, wzrost liczby osób w wieku poprodukcyjnym
•	utrzymujące się wysokie bezrobocie 
•	wysoki odsetek osób pozbawionych prawa do zasiłku dla bezrobotnych
•	mała mobilność zawodowa mieszkańców oraz niedostateczna liczba ofert pracy dla kobiet i młodzieży
•	duża grupa osób długotrwale bezrobotnych
•	duża grupa klientów pomocy społecznej korzystających ze świadczeń pomocowych ponad 36 miesięcy (50% beneficjentów)
•	występujące zjawiska narkomanii, alkoholizmu i przestępczości – także wśród młodzieży
•	brak systemu informacji gospodarczej
•	słabo rozwinięte otoczenie biznesu: biura doradcze, jednostki inicjujące i wspierające przedsiębiorczość
•	postępująca degradacja budynków historycznych i zabytkowych, w tym budynku Ratusza
•	niewykorzystany potencjał kulturowy miasta
•	brak spójnego produktu turystycznego
•	brak infrastruktury do obsługi turystów
•	ograniczona oferta kulturalna
•	uboga baza noclegowa
•	niska atrakcyjność miasta dla lokalnej społeczności
•	niski poziom inicjatywy obywatelskiej wśród mieszkańców
•	brak ustalonej strategii promocji miasta
•	brak terenów inwestycyjnych w zasobach komunalnych
•	wolne tempo zbrojenia w infrastrukturę techniczną nowych osiedli mieszkaniowych i braki w infrastrukturze na istniejących starych osiedlach
•	niedobory w zakresie kanalizacji sanitarnej i kanalizacji deszczowej
•	miejskie składowisko odpadów komunalnych nie spełnia wymogów określonych w przepisach ochrony środowiska
•	około połowa gospodarstw domowych nie jest objęta zorganizowaną zbiórką odpadów komunalnych
•	selektywna zbiórka odpadów prowadzona na małą skalę
•	niski poziom odzysku odpadów wtórnych
•	mała powierzchnia terenów zieleni urządzonej w stosunku do ogólnej powierzchni miasta
•	niewystarczająca ilość urządzonych placów zabaw dla dzieci oraz boisk na terenie osiedli mieszkaniowych
•	brak pełnowymiarowych sal gimnastycznych w SP 1 i w Publicznym Gimnazjum
•	małe zasoby wód powierzchniowych i niski stopień ich retencji
•	znaczne zanieczyszczenie przepływających przez miasto wód rzeki Węgierki
•	nieuregulowane stany prawne wielu dróg
•	niewydolny układ komunikacyjny miasta
•	brak obwodnic drogowych zewnętrznych i dróg zbiorczych do obsługi ruchu zewnętrznego i wewnętrznego
•	mała przepustowość dróg (brak rond i skrzyżowań z ruchem skanalizowanym)
•	niezadowalający stan nawierzchni ulic i chodników
•	niewystarczająca ilość miejsc parkingowych
•	brak dostatecznej ilości ścieżek rowerowych zwiększających ofertę rekreacyjną miasta
•	zły stan techniczny mostu na rzece Węgierce w ciągu ul. Mostowej
•	znaczny deficyt mieszkań komunalnych 
•	zły stan techniczny znacznej części mieszkaniowych zasobów komunalnych oraz niski standard mieszkań
•	brak komunalnych zasobów gruntów przeznaczonych pod budownictwo wielorodzinne
•	niezadowalający stan techniczny Miejskiego Domu Kultury oraz braki w wyposażeniu w sprzęt i aparaturę niezbędną do prowadzenia działalności merytorycznej 
•	ograniczona dostępność obiektów użyteczności publicznej, w tym instytucji kultury, dla osób niepełnosprawnych
•	nadwyżka zadań stojących przed miastem w stosunku do możliwości finansowych budżetów rocznych
•	brak cyklicznej imprezy o zasięgu regionalnym, wykorzystującej dziedzictwo kulturowe, promującej miasto	

Tabela. Zewnętrzne uwarunkowania rozwoju miasta Przasnysza

ZEWNĘTRZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU 	
SZANSE	ZAGROŻENIA	

•	aktywna polityka regionalna zmierzająca do wzmocnienia potencjału rozwojowego ośrodków subregionalnych i małych miast
•	uzyskanie środków z funduszy strukturalnych na dofinansowanie inwestycji w zakresie infrastruktury technicznej, środowiska, zasobów ludzkich oraz ochrony dziedzictwa kulturowego i rozwoju turystyki
•	dobra koniunktura gospodarcza w kraju i na świecie
•	rozwój współpracy z innymi gminami w zakresie budowy zintegrowanego systemu gospodarki odpadami (Celowy Związek Komunalny Gmin Regionu Ciechanowskiego)
•	polityka państwa wspomagająca działania gmin na rzecz rozwoju budownictwa komunalnego
•	rozwój cywilizacyjny zmierzający do powstania społeczeństwa informacyjnego
•	rozwój społeczeństwa obywatelskiego
•	promocja walorów turystycznych i kulturowych Mazowsza
•	występowanie zabytków kultury będących atrakcjami turystycznymi ościennych gmin
•	współdziałanie na rzecz zrównoważonego rozwoju i promocji obszaru „Zielone Płuca Polski”
•	rozwój turystyki kulturowej
•	rosnący ruch pielgrzymkowy w związku z rozszerzającym się kultem Św. St. Kostki
•	rozwój szkolnictwa wyższego
•	wzrost poziomu wykształcenia mieszkańców Przasnysza
•	kształcenie kadr samorządowych w zakresie umiejętności pozyskiwania środków z funduszy strukturalnych	
•	utrzymujące się niekorzystne tendencje demograficzne
•	utrzymujące się wysokie bezrobocie, szczególnie wśród ludzi młodych
•	pogłębianie się niekorzystnych trendów na rynku pracy
•	dekoniunktura gospodarcza w kraju i na świecie
•	zbyt mały poziom  finansowania z budżetu państwa infrastruktury społecznej: oświaty, służby zdrowia, opieki społecznej
•	brak aktywnej i długookresowej polityki mieszkaniowej państwa
•	brak stabilności finansowej budżetu miasta niezbędnej do kontynuowania zadań inwestycyjnych oraz podejmowania nowych przedsięwzięć
•	ograniczony dostęp do funduszy strukturalnych oraz informacji o możliwościach ich pozyskania wobec nadmiernie rozbudowanego i niespójnego systemu finansowania przedsięwzięć
•	dysproporcje w rozwoju i modernizacji infrastruktury transportowej w Województwie Mazowieckim
•	marginalizacja obszarów peryferyjnych Mazowsza prowadząca do destabilizacji i zakłóceń procesów rozwojowych
•	zmniejszanie się udziału dochodów własnych budżetu miasta w dochodach ogółem

	2.9	Zadania i projekty do realizacji

	Ograniczone środki techniczne i finansowe nakazują koncentrację na najważniejszych dla rozwoju Miasta projektach. W oparciu o Strategię Rozwoju Miasta, diagnozę aktualnej sytuacji społeczno- gospodarczej i konsultacje społeczne ustalone zostały zadania inwestycyjne na lata 2008-2015, o współfinansowanie których Miasto ma zamiar się ubiegać ze środków UE.
Szczegółowy wykaz zadań z uwzględnieniem projektów własnych, dofinansowanych ze źródeł krajowych i przy współfinansowaniu z funduszy strukturalnych zawiera Wieloletni Plan Inwestycyjny stanowiący załącznik Nr 3 

III. POWIĄZANIA PROJEKTÓW Z CELAMI STRATEGII ROZWOJU MIASTA

	W Strategii Rozwoju Miasta Przasnysza do roku 2015 określono misję rozwoju Miasta oraz określono cele, jakie należy osiągnąć poprzez realizację planowanych działań. Cele, odnoszące się do najważniejszych dziedzin życia lokalnej społeczności, gospodarki miasta oraz uwarunkowań środowiska naturalnego, realizowane będą poprzez wykonanie poszczególnych projektów zawartych w PRL. 

Wszelkie działania dotyczące rozwoju miasta Przasnysza wynikają z przyjętej misji miasta, którą jest „Trwały rozwój społeczno-gospodarczy miasta oraz umacnianie roli Przasnysza jako ponadlokalnego centrum w sferze edukacji, ochrony zdrowia i kultury, przy respektowaniu wymogów ochrony środowiska przyrodniczego i zachowaniu ładu przestrzennego”. 
Szczegółowy sposób realizacji tej misji został opisany w „Strategii Rozwoju Miasta Przasnysza do 2015 roku”, w trzech równorzędnych celach głównych: 

C1	Tworzenie jak najlepszych warunków do trwałego wzrostu przedsiębiorczości mieszkańców oraz lokalizacji inwestycji w mieście
C2	Stała oprawa jakości życia i bezpieczeństwa publicznego mieszkańców
C3	Wzmacnianie poczucia tożsamości mieszkańców poprzez pielęgnowanie tradycji, rozwój kultury i pobudzanie aktywności społecznej

Strategicznym celom głównym podporządkowano cele operacyjne. Bazując na zidentyfikowanych uwarunkowaniach rozwojowych miasta, posiadanych atutach oraz barierach i problemach, wskazano projekty do realizacji, które mają poprawić sytuację w Przasnyszu:

Tabela. Powiązania projektów oraz zgodność z celami strategicznymi i operacyjnymi Strategii Rozwoju Miasta oraz RPO WM.

PROJEKTY DO REALIZACJI	REALIZACJA
CELU
STRATEGICZNEGO	CEL OPERACYJNY
STRATEGII ROZWOJU MIASTA	ORAZ
ZGODNOŚĆ Z OSIĄ PRIORYTETOWĄ
RPO WM	
Zastosowanie technologii informatyczno- komunikacyjnych w tworzeniu społeczeństwa informacyjnego w gminach z terenu powiatu przasnyskiego 2008-2009	C 1
C 2	CO 1.1
CO 2.1
CO 2.5	priorytet II	
Wzmocnienie atrakcyjności i konkurencyjności Przasnysza w regionie poprzez przywrócenie walorów historycznych i rekreacyjnych rzeki Węgierki i terenów nadrzecznych w ramach Lokalnego Programu Rewitalizacji  2008-2012	C 2
C 3	CO 2.4
CO 3.1
CO 3.3	priorytet V	
Budowa zintegrowanego systemu gospodarki odpadami (projekt z listy projektów kluczowych) 2008-2012 	C 2	CO 2.4	priorytet IV	
Zapewnienie skutecznego oraz efektywnego systemu zbierania i oczyszczania ścieków komunalnych w Przasnyszu 2008-2013 w tym:
 – 2008 r.- kanalizacje sanitarne przewidziane do budowy w ulicach: Piłsudskiego ( od ul. Szosa Ciechanowska w stronę ronda), w ul. Słowackiego, w ul. Sosnowej, w ul. Gołymińskiej oraz projekty techniczne kanalizacji sanitarnej w ul. Piłsudskiego (od ul. Szosa Ciechanowska w kierunku Mławy) i w ul. Pielgrzymkowej.
W 2008 roku przewidziane są do realizacji przez MZGKiM Spółka z o. o. kanalizacje sanitarne w ulicach: Królewieckiej (w rejonie projektowanego ronda) oraz dokończenie robót na Os. Waliszewo. 
 – 2009 r. i lata następne – planuje się budowę kanalizacji sanitarnych na Osiedlu Waliszewo II, na Osiedlu Błonie, na Osiedlu Północ, w ulicach Kolejowej i Żytniej – do realizacji przez MZGKiM Spółka z o. o. 	C 2	CO 2.4
CO 2.5	priorytet IV	
Przasnyskie drogi częścią regionalnego układu komunikacyjnego:
 – I etap ulice: Jana Pawła II, Aleja Wojska Polskiego, Orlika
 – II etap ulice Kolejowa, Przemysłowa 2008-2012	C 1
C 2
C 3	CO 1.1
CO 2.6
CO 3.3	priorytet III i V	
Realizacja zadań Lokalnego Programu Rewitalizacji Miasta 2007-2015, w tym:
- lata 2009 - 2011 - I etap L.P.R. - remont Ratusza Miejskiego, modernizacja płyty Rynku, budowa parkingów na ulicach Joselewicza i Dąbrowskiego,

- lata 2012-2015 - II etap L.P.R.- modernizacja budynku MDK i modernizacja ulic przyległych do Rynku.	C 2	CO 2.1
CO 3.1	priorytet V	
Integracja przez sport – budowa sali gimnastycznej w Szkole Podstawowej nr 1 i Gimnazjum Publicznym w Przasnyszu 2008-2010	C 2	CO 2.1	priorytet V i VII	
Pomoc finansowa dla Powiatu Przasnyskiego na budowę Centrum Sportów Zimowych 2008-2009	C 2
C 3	CO 2.1
CO 3.2	priorytet V i VII	

IV. OCZEKIWANE WSKAŹNIKI OSIĄGNIĘĆ PLANU ROZWOJU LOKALNEGO

	Realizacja projektów Planu Rozwoju Lokalnego na lata 2008-2015 będzie poddana ocenie i korekcie w terminach po 2 i 4 latach oraz na koniec okresu objętego planem. Kontroli podlegać będzie stopień realizacji poszczególnych zadań, monitorowanie postępu wdrażania działań zaplanowanych, ich zgodności z harmonogramem, sposób finansowania i rezultaty
	W wyniku wdrażania działań zaplanowanych w PRL przewiduje się osiągnięcie następujących wskaźników ogólnych:
- polepszenie stanu dróg miejskich poprzez ich przebudowę i modernizację
- zwiększenie długości dróg o wyższych parametrach technicznych
- poprawę stanu infrastruktury instytucji kultury, sportu i edukacji
- poprawę jakości środowiska naturalnego

Zrealizowane projekty analizowane będą pod kątem następujących wskaźników:
Wskaźniki produktu
- liczba projektów z zakresu transportu
- długość przebudowanych i zmodernizowanych dróg miejskich 
- ilość wybudowanych chodników i ciągów pieszo-jezdnych
- ilość wybudowanych parkingów
- liczba projektów informatycznych 
- liczba komputerów w Urzędzie Miasta 
- ilość wybudowanych podjazdów, wind i innych instalacji likwidujących bariery architektoniczne
- ilość wybudowanych sal sportowych
- powierzchnia zmodernizowanych obiektów przeznaczonych na cele gastronomiczne
Wskaźniki rezultatu
- skrócenie czasu przejazdu po  drogach przebudowanych i zmodernizowanych
- nośność zmodernizowanych dróg
- poprawa bezpieczeństwa kierowców
- poprawa stanu nawierzchni
- powierzchnia terenów inwestycyjnych, które stały się dostępne w wyniku budowy i modernizacji dróg
- liczba osób korzystających z usług publicznych on-line
- ilość usług dostępnych on-line
- liczba utworzonych miejsc pracy w zakresie gastronomii 
- liczba miejsc pracy utworzonych w zakresie kultury
- liczba dostępnych dla niepełnosprawnych obiektów użyteczności publicznej
- wzrost ilości i jakości usług w zakresie kultury

Wskaźniki oddziaływania
- liczba pojazdów korzystających z dróg ( w okresie 1 roku)
- spadek liczby wypadków drogowych ( w okresie 1 roku)
- wzrost bezpieczeństwa ruchu na zmodernizowanych drogach
- wzrost atrakcyjności terenów pod kątem inwestycyjnym i turystycznym 
- poprawa stanu środowiska naturalnego
- podwyższenie standardu nauczania
- poprawa dostępu do podstawowej infrastruktury sportowej
 - liczba utworzonych bądź utrzymanych miejsc pracy
 - aktywizacja zawodowa niepełnosprawnych 
- poprawa warunków życia mieszkańców
- lepsze wykorzystanie posiadanych  środków pieniężnych

Monitorowanie wskaźników produktów, rezultatu i oddziaływania będzie dokonywane raz do roku na etapie oceny PRL na podstawie:
- danych statystycznych GUS i PUP
- danych statystycznych Urzędu Miasta Przasnysz
- danych statystycznych WIOŚ
- danych statystycznych PFRON
- danych z ewidencji działalności gospodarczej
- okresowych pomiarów ruchu pojazdów 
- danych statystycznych Komendy Powiatowej Policji
- innych dostępnych opracowań pozwalających na monitorowanie wskaźników rezultatu

V.SYSTEM WDRAŻANIA PLANU ROZWOJU LOKALNEGO 

	Plan Rozwoju Lokalnego jest dokumentem określającym zadania na lata 2008-2015.
Ze względu na jego długookresowy charakter wdrażanie będzie procesem ciągłym, wymagającym systematycznego śledzenia zmian prawnych, gospodarczych oraz elastyczności w dostosowaniu się do możliwości pozyskiwania zewnętrznych środków finansowych.
	Realizacja Planu Rozwoju Lokalnego uzależniona jest od wysokości pozyskanych środków zarówno krajowych , jak i z funduszy strukturalnych.. Zakłada się, również, że niewykonanie wszystkich planowanych zadań w latach 2008-2015 spowoduje przesunięcie ich realizacji na lata następne.
	Plan Rozwoju Lokalnego będzie wdrażany przez Burmistrza Przasnysza

System wdrażania planu obejmuje:
1.	komunikację społeczną w zakresie przyjmowania nowych zadań organizacyjnych i inwestycyjnych,
2.	przygotowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej dla inwestycji ujętych w Planie,
3.	składanie wniosków aplikacyjnych o przyznanie dofinansowania ze środków zewnętrznych, w tym z funduszy strukturalnych oraz środków krajowych,
4.	przygotowanie przetargów, gromadzenie dokumentacji, nadzór nad wykonawstwem,
5.	realizację inwestycji zgodnie z określonymi wymogami,
6.	monitorowanie i raportowanie wydatków i efektów rzeczowych poszczególnych projektów po zakończeniu inwestycji,
7.	przedkładanie jednostce monitorującej  i oceniającej raportów i informacji z przebiegu realizacji zadań.

VI. SPOSOBY MONITOROWANIA, OCENY I KOMUNIKACJI SPOŁECZNEJ 

	Plan Rozwoju Lokalnego Miasta Przasnysza na lata 2008- 2015 zakłada współfinansowanie ze środków funduszy strukturalnych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007-20013 oraz innych programów operacyjnych, jak również ze źródeł krajowych.
W celu racjonalnego, sprawnego i efektywnego wykorzystania środków, Unia Europejska nakłada na państwa członkowskie i poszczególnych beneficjentów obowiązek monitorowania wydatków i efektów rzeczowych wdrażania programów.
Monitorowanie jest to proces systematycznego zbierania, raportowania i interpretowania danych opisujących postęp i efekty realizowanego projektu i programu.
Monitoring dostarcza informacji o postępie realizacji i efektywności wdrażania pomocy oraz spełnia istotną rolę w systemie wczesnego ostrzegania o ewentualnych nieprawidłowościach. W monitorowaniu brać będą udział wszystkie podmioty zaangażowane w jego wdrażanie. Monitoring prowadzony będzie w zakresie rzeczowym i finansowym.
	Monitoring rzeczowy obejmował będzie dane obrazujące postęp we wdrażaniu Planu oraz będzie umożliwiał ocenę jego wykonania w odniesieniu do zadań ustalonych w PRL i będzie prowadzony w trzech kategoriach
	1.wskaźniki produktu – odnoszące się do efektów działalności, mierzone w jednostkach materialnych
	2. wskaźniki rezultatu - odpowiadające bezpośrednim i natychmiastowym efektom wdrożenia Planu (w formie wskaźników materialnych lub finansowych)
	3. wskaźniki oddziaływania – obrazujące konsekwencje projektów wykraczające poza natychmiastowe efekty dla bezpośrednich beneficjentów

	Monitoring finansowy obejmował będzie dane finansowe realizacji projektów, będących podstawą do oceny sprawności wydatkowania przeznaczonych na niego środków, w oparciu o raporty okresowe obrazujące wysokość wkładu finansowego pochodzącego ze środków publicznych z uwzględnieniem wydatków objętych raportem, wydatków poniesionych od początku realizacji zadania, stopnia realizacji zadania oraz prognozy w tym zakresie na rok następny.

	W celu oceny efektów realizacji projektów Burmistrz zarządzeniem powoła Zespół Monitorujący. 
	Zespół opiniować będzie merytorycznie poszczególne zadania. Do 5 stycznia każdego roku przygotuje raport dotyczący roku poprzedniego.
W raporcie realizacja zadań będzie oceniana w oparciu o kryteria skuteczności, efektywności i użyteczności.
	W raporcie ewaluacyjnym zawarte będą również rekomendacje i proponowane zmiany w Planie Rozwoju Lokalnego.
	Plan Rozwoju Lokalnego będzie aktualizowany uchwałą Rady Miasta, na podstawie rekomendacji i propozycji zmian zawartych w raporcie.
	Ocena realizacji zadań wynikających z PRL dokonywana będzie na sesji Rady Miejskiej.

VII. PUBLIC RELATIONS PLANU ROZWOJU LOKALNEGO

	Dla osiągnięcia celów związanych z właściwym przepływem informacji, upowszechnianiem i promocją Planu Rozwoju Lokalnego, stosowane będą następujące instrumenty:
- informacja o postępach wdrażania PRL, na stronach Biuletynu Informacji Publicznej, na sesjach Rady Miejskiej, na spotkaniach z mieszkańcami
- współpraca z lokalnymi mediami w celu upowszechniania informacji związanych z wdrażaniem poszczególnych projektów i całego planu
- informacje o realizacji poszczególnych projektów oraz danych o zaangażowaniu funduszy strukturalnych na rzecz rozwoju Miasta będą zamieszczane na miejskiej stronie. 

VIII. ZAŁĄCZNIKI

	załącznik nr 1 Szacunkowe dochody budżetu Miasta w latach 2007-2015 
	załącznik nr 2 Szacunkowe wydatki budżetu Miasta w latach 2007-2015
	załącznik nr 3 Wieloletni plan inwestycyjny na lata 2008-2015

Załącznik nr 1
Tabela. Szacunkowe dochody budżetu Miasta w latach 2007-2015 

Prognoza dochodów budżetowych w tys. zł

Lp.	Wyszczególnienie	2007	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	
I.	Dochody ogółem	32.764	40.309	39.460	38.300	36.700	35.668	35.911	38.632	42.100	
1.	Dochody własne	16.815	19.200	18.134	18.500	18.813	19.377	19.959	20.558	21.184	
a)	Udział w podatku dochodowym	8.708	9.630	9.920	10.300	10.700	11.000	11.300	11.700	12.000	
2.	Subwencje 	9.111	9.200	9.326	9.606	9.894	10.191	10.497	10.812	11.136	
3.	Dotacje	6.838	11.909	12.000	10.194	7.993	6.100	5.455	7.262	9.780	
II	Środki pochodzące z UE	-	1.400	7.600	10.000	6.500	5.100	1.200	1.200	1.200	
III	Przychody	933	1.500	1.500	1.500	2.000	2.000	2.000	2.000	2.500	
	SUMA I+II+III	33.697	43.209	48.560	49.800	45.200	42.768	39.111	41.832	45.800	
Źródło: Urząd Miejski w Przasnyszu

Załącznik nr 2
Tabela. Szacunkowe wydatki budżetu Miasta w latach 2007-2015

Prognoza wydatków budżetowych w tys. zł

Lp.	Wyszczególnienie	2007	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	
I.	Wydatki ogółem	33.115	41.700	47.100	47.800	43.700	40.768	37.111	40.832	44.800	
1.	Wydatki bieżące	27.225	27.500	28.400	29.200	30.100	31.018	32.061	33.332	34.332	
a	Wynagrodzenia i pochodne	12.641	12.969	13.358	13.758	14.171	14.596	15.034	15.485	15.950	
b)	Dotacje	2.131	2.195	2.261	2.329	2.399	2.471	2.545	2.621	2.700	
c)	Obsługa długu	443	382	320	222	175	205	155	175	200	
d)	Rzeczowe	7.709	7.865	8.101	8.344	8.594	8.852	9.118	9.392	9.673	
e)	Rezerwa	100	100	100	100	100	100	100	100	100	
2.	Wydatki inwestycyjne	5.890	14.200	18.700	18.600	13.600	9.750	5.050	7.500	10.468	
II.	Rozchody	582	1.509	1.460	2.000	1.500	2.000	2.000	1.000	1.000	
	SUMA I+II	33.697	43.209	48.560	49.800	45.200	42.768	39.111	41.832	45.800	
Źródło Urząd Miejski w Przasnysz

Załącznik nr 3

Tabela. Wieloletni Plan Inwestycyjny (WPI) dla Miasta Przasnysza na lata 2007-2015 z uwzględnieniem projektów własnych, dofinansowanych ze źródeł krajowych i przy współfinansowaniu z funduszy strukturalnych UE w zł
	
Lp	Nazwa projektu
lata realizacji	Całko-wity
koszt projektu	Źródła finansowania projektu	Nakłady ponie-
sione 
w 2007r.	Planowane wydatki w latach	Łączne kwoty w poszczególnych źródłach finansowania w okresie realizacji projektu	
					2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015		
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	
1.	Przebudowa ulicy Sosnowej w Przasnyszu
2007-2009	650.000	kwota ogółem	-	50.000	600.000	-	-	-	-	-	-	650.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	-	50.000	600.000	-	-	-	-	-	-	650.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
2.	Budowa chodników na ul. Makowskiej w Przasnyszu
2007-2008	600.000	kwota ogółem	250.000	350.000	-	-	-	-	-	-	-	600.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	250.000	100.000	-	-	-	-	-	-	-	350.000	
			środki z innych źródeł	-	250.000	-	-	-	-	-	-	-	250.000	
3.	Odnowa nawierzchni żwirowych i przebudowa dróg nieutwardzonych w Przasnyszu1)
2007-2015	6.200.000	kwota ogółem	600.000	1.000.000	700.000	700.000	700.000	700.000	700.000	600.000	500.000	6.200.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	600.000	1.000.000	700.000	700.000	700.000	700.000	700.000	600.000	500.000	6.200.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
4.	Budowa ulicy Sadowej, Jaśminowej, Rolniczej, Pszenicznej i Rowerowej 2008-2013	2.000.000	kwota ogółem	-	600.000	100.000	300.000	300.000	300.000	400.000	-	-	2.000.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-.	
			środki z budżetu miasta	-	500.000	100.000	300.000	300.000	300.000	400.000	-	-	1.900.000	
			środki z innych źródeł	-	100.000	-	-	-	-	-	-	-	100.000	
5.	Dokumentacja geodezyjna i projektowa ulic: Przemysłowa, Aleja Wojska Polskiego, Jana Pawła II i Kolejowa i Orlika
2007-2008	350.000	kwota ogółem	-	350.000	-	-	-	-	-	-	-	350.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	-	350.000	-	-	-	-	-	-	-	350.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
6.	Wykup gruntów i koszty wywłaszczeń
2007-2015	3.147.000	kwota ogółem	300.000	600.000	400.000	400.000	400.000	347.000	300.000	200.000	200.000	3.147.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	300.000	600.000	400.000	400.000	400.000	347.000	300.000	200.000	200.000	3.147.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
7.	Realizacja zadań Lokalnego Programu Rewitalizacji Miasta 2007-20152)	20.000.000	kwota ogółem	55.000	400.000	3.000.000	5.500.000	4.045.000	2.500.000	1.500.000	1.500.000	1.500.000	20.000.000	
			środki pochodzące z UE	-	200.000	2.225.000	4.475.000	3.050.000	2.000.000	1.200.000	1.200.000	1.200.000	15.550.000	
			środki z budżetu miasta	55.000	200.000	775.000	1.025.000	995.000	500.000	300.000	300.000	300.000	4.450.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	
8.	Budowa kanalizacji sanitarnej w ulicach Szosa Ciechanowska, Rostkowska, Kolejowa Piłsudskiego –etap I ulica Szosa Ciechanowska, Kolejowa i Rostkowska 
2007-2008	2.100.000	kwota ogółem	1.200.000	900.000	-	-	-	-	-	-	-	2.100.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	1.200.000	900.000	-	-	-	-	-	-	-	2.100.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
9.	Rozbudowa oświetlenia ulicznego 2007-2015	950.000	kwota ogółem	150.000	100.000	100.000	100.000	100.000	100.000	100.000	100.000	100.000	950.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	150.000	100.000	100.000	100.000	100.000	100.000	100.000	100.000	100.000	950.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
10.	Przebudowa trybun i infrastruktury sportowej na stadionie miejskim 
2007-2009	1.500.000	kwota ogółem	309.000	770.000	421.000	-	-	-	-	-	-	1.500.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	209.000	270.000	200.000	-	-	-	-	-	-	679.000	
			środki z innych źródeł	100.000	500.000	221.000	-	-	-	-	-	-	821.000	
11.	Budowa i przebudowa chodników na terenie miasta 
2007-2015	1.600.000	kwota ogółem	200.000	600.000	200.000	100.000	100.000	100.000	100.000	100.000	100.000	1.600.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	200.000	600.000	200.000	100.000	100.000	100.000	100.000	100.000	100.000	1.600.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
12	Odnowa nawierzchni bitumicznych ulic na osiedlu Orlika  
2008-2015	1.600.000	kwota ogółem	-	200.000	200.000	200.000	200.000	200.000	200.000	200.000	200.000	1.600.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	-	200.000	200.000	200.000	200.000	200.000	200.000	200.000	200.000	1.600.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
13.	Budowa budynków mieszkalnych z lokalami socjalnymi
2007-2009	8.900.000	kwota ogółem	472.000	2.700.000	2.500.000	1.500.000	1.728.000	-	-	-	-	8.900.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	472.000	1.005.963	2.000.000	1.200.000	1.428.000	-	-	-	-	6.105.963	
			środki z innych źródeł	-	1.694.037	500.000	300.000	300.000	-	-	-	-	2.794.037	
14.	Integracja przez sport – budowa sali gimnastycznej w Szkole Podstawowej nr 1 i Gimnazjum Publicznym  w Przasnyszu  2008-2010 r.	8.000.000	kwota ogółem	-	400.000	3.800.000	3.800.000	-	-	-	-	-	8.000.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	2.500.000	2.500.000	-	-	-	-	-	5.000.000	
			środki z budżetu miasta	-	400.000	-	-	-	-	-	-	-	400.000	
			środki z innych źródeł	-	-	1.300.000	1.300.000	-	-	-	-	-	2.600.000	
15.	Zastosowanie technologii informatyczno- komunikacyjnych w tworzeniu społeczeństwa informacyjnego w gminach z terenu powiatu przasnyskiego 2008-2009	600.000	kwota ogółem	-	300.000	300.000	-	-	-	-	-	-	600.000	
			środki pochodzące z UE	-	247.500	247.500	-	-	-	-	-	-	495.000	
			środki z budżetu miasta	-	52.500	52.500	-	-	-	-	-	-	105.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	
16.	Przasnyskie drogi częścią regionalnego układu komunikacyjnego:
 – I etap ulice: Jana Pawła II,  Aleja Wojska Polskiego, 
Orlika,
- II etap ulice Kolejowa, Przemysłowa
2008-2012	13.000.000	kwota ogółem	-	1.000.000	3.000.000	3.000.000	3.000.000	3.000.000	-	-	-	13.000.000	
			środki pochodzące z UE	-	730.000	2.214.000	2.214.000	2.214.000	2.214.000	-	-	-	9.586.000	
			środki z budżetu miasta	-	270.000	786.000	786.000	786.000	786.000	-	-	-	3.414.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
17.	Budowa ścieżek rowerowych w Przasnyszu 
2008-2011	1.000.000	kwota ogółem	-	300.000	300.000	200.000	200.000	-	-	-	-	1.000.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	-	100.000	100.000	50.000	50.000	-	-	-	-	300.000	
			środki z innych źródeł	-	200.000	200.000	150.000	150.000	-	-	-	-	700.000	
18.	Budowa zintegrowanego systemu gospodarki odpadami (projekt z listy projektów kluczowych)
2008-2012 	1.048.226	kwota ogółem	-	60.591	84.827	121.182	390.800	390.826	-	-	-	1.048.226	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	-	60.591	84.827	121.182	390.800	390.826	-	-	-	1.048.226	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
19.	Zapewnienie skutecznego oraz efektywnego systemu zbierania i oczyszczania ścieków komunalnych w Przasnyszu 2008-20133)	8.010.000	kwota ogółem	10.000	1.500.000	2.000.000	1.500.000	1.000.000	1.000.000	1.000.000	-	-	8.010.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	10.000	1.500.000	2.000.000	1.500.000	1.000.000	1.000.000	1.000.000	-	-	8.010.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
20.	Odnowa nawierzchni bitumicznych ulic miasta 
2008-20154)	2.300.000	kwota ogółem	-	500.000	400.000	400.000	200.000	200.000	200.000	200.000	200.000	2.300.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	-	500.000	400.000	400.000	200.000	200.000	200.000	200.000	200.000	2.300.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
21.	Opracowanie koncepcji odprowadzania wód opadowych na terenie miasta
2008	100.000	kwota ogółem	-	100.000	-	-	-	-	-	-	-	100.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	-	100.000	-	-	-	-	-	-	-	100.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
22.	Budowa miasteczka ruchu drogowego
2010	200.000	kwota ogółem	-	-	-	200.000	-	-	-	-	-	200.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	-	-	-	50.000	-	-	-	-	-	50.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	150.000	-	-	-	-	-	150.000	
23.	Cmentarz komunalny – budowa ogrodzenia
2008

	50.000	kwota ogółem	-	50.000	-	-	-	-	-	-	-	50.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	-	50.000	-	-	-	-	-	-	-	50.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	
24.	Wzmocnienie atrakcyjności i konkurencyjności Przasnysza w regionie poprzez przywrócenie walorów historycznych i rekreacyjnych rzeki Węgierki i terenów nadrzecznych w ramach Lokalnego Programu Rewitalizacji  2008-2012	3.500.000	kwota ogółem	-	30.000	50.000	1.020.000	1.400.000	1.000.000	-	-	-	3.500.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	850.000	1.190.000	850.000	-	-	-	2.890.000	
			środki z budżetu miasta	-	30.000	50.000	170.000	210.000	150.000	-	-	-	610.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
25.	Place zabaw i parkingi
2008-2012	400.000	kwota ogółem	-	50.000	50.000	50.000	50.000	50.000	50.000	50.000	50.000	400.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	-	50.000	50.000	50.000	50.000	50.000	50.000	50.000	50.000	400.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
26.	Przebudowa mostu na ulicy Mostowej z dojazdami 
2008	700.000	kwota ogółem	-	700.000	-	-	-	-	-	-	-	700.000	
			środki pochodzące z UE	-		-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	-	700.000	-	-	-	-	-	-	-	700.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
27.	Pomoc finansowa dla Powiatu Przasnyskiego na budowę Centrum Sportów Zimowych
2008-2009 	1.000.000	kwota ogółem	-	500.000	500.000	-	-	-	-	-	-	1.000.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	-	500.000	500.000	-	-	-	-	-	-	1.000.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
28.	Przebudowa ul. Piłsudskiego – projekt techniczny
2007-2008	100.000	kwota ogółem	10.000	90.000	-	-	-	-	-		-	100.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	10.000	90.000	-	-	-	-	-	-	-	100.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
29.	Rozbudowa drogi przy targowicy miejskiej
2009- 2010	250.000	kwota ogółem	-	-	20.000	230.000	-	-	-	-	-	250.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	-	-	20.000	230.000	-	-	-	-	-	250.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
30.	Przebudowa skrzyżowania ulic Makowska- Piłsudskiego  dokumentacja projektowa
2008	50.000	kwota ogółem	-	50.000	-	-	-	-	-	-	-	50.000	
			środki pochodzące z UE	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
			środki z budżetu miasta	-	50.000	-	-	-	-	-	-	-	50.000	
			środki z innych źródeł	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
	Razem 	89.905.226	kwota ogółem	3.556.000	14.250.591	18.725.827	19.321.182	13.813.800	9.887.826	4.550.000	2.950.000	2.850.000	89.905.226	
			środki pochodzące z UE	-	1.177.500	7.186.500	10.039.000	6.454.000	5.064.000	1.200.000	1.200.000	1.200.000	33.521.000	
			środki z budżetu miasta	3.456.000	10.329.054	9.318.327	7.382.182	6.909.800	4.823.826	3.350.000	1.750.000	1.650.000	48.969.189	
			środki z innych źródeł	100.000	2.744.037	2.221.000	1.900.000	450.000	-	-	-	-	7.415.037	

1.	Objaśnienia do wiersza 3 „Odnowa nawierzchni żwirowych i przebudowa dróg nieutwardzonych”. 

Planowane odnowy i przebudowy (utwardzenia poszczególnych ulic w kolejnych latach):
-	2008 r. – 200.000 zł – ulice przewidziane do wykonania nawierzchni tłuczniowej: ulica Piaski od skrzyżowania z ulicą Słoneczną w kierunku zachodnim, ulica Kolejowa od skrzyżowania z ulicą Szosa Ciechanowska w kierunku zachodnim, ulica Pukiańca od Skłodowskiej do Świerkowej,  ulica Baczyńskiego, ulica Spacerowa i ulica Oszkobłok.
-	2008 r. – 800.000 zł – ulice planowane do wykonania nawierzchni asfaltowej na podłożu z tłucznia: ulica Obojskiego, ulica Pukiańca, ulica Tuwima oraz dokumentacje techniczne ulic na osiedlu Piaski .
-	2009 r. – 200.000 zł – ulice przewidziane do wykonania nawierzchni tłuczniowej: ulica Żytnia, Pielgrzymkowa, Rostkowska i 9-go Maja oraz inne w zależności od potrzeb,
-	2009 r. – 500.000 zł – ulice przewidziane do wykonania nawierzchni asfaltowej na podłożu z tłucznia: ulica Ostoi Kotkowskiego, ulice na osiedlu Piaski (Piaski, Willowa, Jelińskiego, Spacerowa).
-	2010 r. – 700.000 zł - ulice przewidziane do wykonania nawierzchni asfaltowej na podłożu z tłucznia: ulice na osiedlu Rzemieślnicza oraz ulice Pielgrzymkowa i Rostkowska. 
-	2011 r. – 700.000 zł - ulice przewidziane do wykonania nawierzchni asfaltowej na podłożu z tłucznia: ulice na osiedlu Błonie (Poziomkowa, Okopowa, Rumiankowa, Wiejska) oraz ulica Kisielewskiego.
-	2012 r. – 700.000 zł - ulice przewidziane do wykonania nawierzchni asfaltowej na podłożu z tłucznia: ulice na osiedlu Waliszewo (Ściegiennego, Narutowicza, Wyszyńskiego, Miłosza).

2.	Objaśnienia do wiersza 7 „ Realizacja zadań Lokalnego Programu Rewitalizacja Miasta”

-	lata 2009 - 2011 - I etap L.P.R. - remont Ratusza Miejskiego, modernizacja płyty Rynku, budowa parkingów na ulicach Joselewicza i Dąbrowskiego,
-	lata 2012-2015 - II etap L.P.R.- modernizacja budynku M.D.K. i modernizacja ulic przyległych do Rynku.

3.	Objaśnienia do wiersza 19 „ Zapewnienie skutecznego oraz efektywnego systemu zbierania i oczyszczania ścieków komunalnych w Przasnyszu”
-	2008 r.- kanalizacje sanitarne przewidziane do budowy w ulicach: Piłsudskiego (od ul. Szosa Ciechanowska w stronę ronda), w ul. Słowackiego, w ul. Sosnowej, w ul. Gołymińskiej oraz projekty techniczne kanalizacji sanitarnej w ul. Piłsudskiego (od ul. Szosa Ciechanowska w kierunku Mławy) i w ul. Pielgrzymkowej.

W 2008 roku przewidziane są do realizacji przez MZGKiM Spółka z o. o. kanalizacje sanitarne w ulicach :
Królewieckiej (w rejonie projektowanego ronda) oraz dokończenie robót na Osiedlu Waliszewo. 
-	2009 r. i lata następne – planuje się budowę kanalizacji sanitarnych na Osiedlu Waliszewo II, na Osiedlu Błonie, na Osiedlu Północ, w ulicach Kolejowej i Żytniej – do realizacji przez MZGKiM Spółka z o. o. 

4.	Objaśnienia do wiersza 20 „Odnowa nawierzchni bitumicznych” 
-	2008 r. – 500.000 zł - ulice Ostrołęcka, Osiedlowa, Miła, Polna od ulicy Piłsudskiego do 20m za skrzyżowaniem z ulicą Mazowiecką, 
-	2009 r. – 400.000 zł – ulica Mazowiecka od ulicy Polnej do ulicy Leszno, ulica Glinki,
-	2010 r. – 400.000 zł – ulica Słoneczna